Χωρίς την απαίτηση υποβολής σε νέα Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (ΣΠΕ) εγκρίθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) ο περιβαλλοντικός προέλεγχος για τον χαρακτηρισμό εκτάσεων εντός του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) του Πυρήνα της Ζώνης Απολιγνιτοποίησης (ΖΑΠ) Μεγαλόπολης ως Περιοχών Επιτάχυνσης έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
Η σχετική απόφαση βασίζεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Οδηγίας RED III (ΕΕ 2023/2413) και του Ν. 5299/2026, που στοχεύουν στην ταχύτερη διείσδυση των ΑΠΕ σε κατάλληλα χωροθετημένες περιοχές.
Το σκεπτικό της απόφασης
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Φακέλου Περιβαλλοντικού Προελέγχου, οι τρεις προτεινόμενες περιοχές (ΠΕΑ-1, ΠΕΑ-2 και ΠΕΑ-3) εμπίπτουν πλήρως εντός των ήδη οριοθετημένων συνόρων της Περιοχής Επέμβασης του ΕΠΣ ΖΑΠ Μεγαλόπολης.
Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν μεταβάλλει το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής, ούτε εισάγει νέες χρήσεις γης, αλλά αποτελεί τη χωρική τεκμηρίωση για χρήσεις ΑΠΕ (και ΑΠΕ με αποθήκευση) που είχαν ήδη αξιολογηθεί περιβαλλοντικά στο πλαίσιο της εγκεκριμένης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) από τον Οκτώβριο του 2024.
Η αξιολόγηση των επιπτώσεων από τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό κρίθηκε συνολικά ως μη σημαντική και περιβαλλοντικά ουδέτερη. Παράλληλα, διαπιστώθηκαν θετικές επιδράσεις σε τομείς όπως η ενεργειακή μετάβαση, η κλιματική ουδετερότητα, η αξιοποίηση ήδη επιβαρυμένων/μεταλλευτικών εκτάσεων και το κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον της περιοχής.
Οι όροι και οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των έργων
Παρά την απαλλαγή από τη διαδικασία νέας ΣΠΕ, η απόφαση του ΥΠΕΝ θέτει αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους και κατευθύνσεις που πρέπει να τηρηθούν κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των επιμέρους έργων:
- Αρχή μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης (DNSH): Απαιτείται πλήρης συμμόρφωση με τους περιβαλλοντικούς και κλιματικούς στόχους της Ε.Ε., καθώς και διασφάλιση της ανθεκτικότητας των υποδομών στην κλιματική αλλαγή (climate proofing).
- Γεωτεχνικές μελέτες: Για τις περιοχές ΠΕΔ-2, οι οποίες παρουσιάζουν αρχικά αμφίβολη γεωλογική καταλληλότητα, επιβάλλεται η εκπόνηση εξειδικευμένων γεωτεχνικών ερευνών πριν από οποιαδήποτε πολεοδόμηση ή καθορισμό όρων δόμησης.
- Προστασία φυσικού περιβάλλοντος: Προβλέπεται η ελαχιστοποίηση κοπής δέντρων, η απαγόρευση εισαγωγής εισβλητικών ξένων ειδών φυτών, καθώς και η υποβολή μελετών αποκατάστασης-δάσωσης στη Δασική Υπηρεσία για τις μεταλιγνιτικές εκτάσεις. Παράλληλα, ενθαρρύνεται η δυνατότητα παράλληλης χρήσης των χώρων των φωτοβολταϊκών για βόσκηση.
- Διαχείριση υδάτινων πόρων: Τίθενται όροι για την αποφυγή ρύπανσης επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, την προστασία του υδρογραφικού δικτύου, την αξιοποίηση υφιστάμενων γεωτρήσεων και τη λήψη μέτρων κατά του κινδύνου πλημμυρών.
- Πολιτιστική κληρονομιά: Πριν από την έναρξη των εργασιών απαιτείται η έγκριση και ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού. Η εκτέλεση των χωματουργικών εργασιών και εκσκαφών θα πραγματοποιείται υπό την άμεση επίβλεψη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αρκαδίας και της Εφορείας Παλαιανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας