ΘΕΜΑ: Ειδικό Σχέδιο Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης Πολιτών Περιφέρειας Πελοποννήσου για Πλημμύρες (2026)

Η Περιφερειακή Επιτροπή Περιφέρειας Πελοποννήσου ενέκρινε πρόσφατα το νέο Ειδικό Σχέδιο Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης Πολιτών για το έτος 2026, το οποίο αφορά την προστασία από εξελισσόμενη ή επικείμενη καταστροφή εξαιτίας πλημμυρών. Το σχέδιο αυτό λειτουργεί ως βασικό Παράρτημα (Παράρτημα Ε) του Περιφερειακού Σχεδίου Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών με την κωδική ονομασία «ΔΑΡΔΑΝΟΣ 2».

Σκοπός και Φιλοσοφία του Σχεδίου

Βασικός στόχος του σχεδίου είναι η άμεση και ασφαλής προληπτική απομάκρυνση πολιτών που διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο λόγω της παραμονής τους σε περιοχές που απειλούνται από πλημμυρικά φαινόμενα.

Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο:

• Τοπικό επίπεδο: Η απόφαση λαμβάνεται από τους κατά τόπους Δημάρχους.
• Περιφερειακό επίπεδο: Όταν το φαινόμενο επηρεάζει πάνω από έναν Δήμους, η αρμοδιότητα μεταφέρεται στον Περιφερειάρχη Πελοποννήσου ή στον οικείο χωρικό Αντιπεριφερειάρχη.
• Διαπεριφερειακό επίπεδο: Εάν επηρεάζονται περισσότερες από μία Περιφέρειες, η απόφαση λαμβάνεται από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας.

Διαχωρισμός Μέτρων (Πλημμύρες Πεδίου vs. Αιφνίδιες Πλημμύρες)

• Ποτάμιες πλημμύρες / Πλημμύρες πεδίου: Εφαρμόζεται το μέτρο της οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης, καθώς η άνοδος της στάθμης των υδάτων είναι σταδιακή και επιτρέπει την έγκαιρη οργάνωση.
• Αιφνίδιες πλημμύρες (Flash Floods): Λόγω της ραγδαίας και ξαφνικής εξέλιξης των φαινομένων, η προληπτική απομάκρυνση δεν είναι εφικτό να οργανωθεί εκ των προτέρων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η δράση μετατρέπεται σε έργο διάσωσης υπό τον συντονισμό του Πυροσβεστικού Σώματος και της Ελληνικής Αστυνομίας, ενώ ενεργοποιείται άμεσα το σύστημα ειδοποίησης έκτακτης ανάγκης 112.

Καταγραφή Ζωνών Υψηλής Επικινδυνότητας ανά Περιφερειακή Ενότητα

Το σχέδιο περιλαμβάνει αναλυτική χαρτογράφηση βάσει των ζωνών δυνητικά υψηλού κινδύνου πλημμύρας για περίοδο επαναφοράς T=1000 έτη (από τη Γενική Διεύθυνση Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας). Μεταξύ των περιοχών αυτών περιλαμβάνονται:

1. Π.Ε. Αργολίδας: Οικισμοί κατά μήκος των ορίων Άργους – Μυκηνών και Ναυπλιέων (π.χ. Νέο Ηραίο, Ήρα, Κουρτάκι, Δαλαμανάρα, Νέα Κίος, Τίρυνθα).
2. Π.Ε. Αρκαδίας: Περιοχές στα όρια Μεγαλόπολης και Γορτυνίας (π.χ. Παλαμάρι, Βοδινό, Ζώνη), καθώς και περιοχές της Τεγέας και της Βόρειας Κυνουρίας.
3. Π.Ε. Κορινθίας: Οικισμοί στους Δήμους Ξυλοκάστρου-Ευρωστίνης, Σικυωνίων, Βέλου-Βόχας, Κορινθίων, Λουτρακίου-Περαχώρας-Αγίων Θεοδώρων και Νεμέας (π.χ. Κιάτο, Βραχάτι, Ζευγολατειό, Κόρινθος, Ισθμία).
4. Π.Ε. Λακωνίας: Κοιλάδα του ποταμού Ευρώτα, περιοχές γύρω από τη Σπάρτη και τον Δήμο Ευρώτα (π.χ. Σκάλα, Έλος, Δάφνι, Ξηροκάμπι).
5. Π.Ε. Μεσσηνίας: Περιοχές κατά μήκος του ποταμού Πάμισου και των όμορων Δήμων Μεσσήνης, Οιχαλίας, Καλαμάτας, Τριφυλίας και Πύλου-Νέστορος (π.χ. Βαλύρα, Πλατύ, Διασταυρώσεις Κυπαρισσίας-Πύλου).

Ειδικές Ομάδες και Υποστήριξη Πολιτών

• Ευάλωτες Ομάδες (ΑμεΑ κ.λπ.): Προβλέπεται η τήρηση ειδικών μητρώων και η διασφάλιση μέσων μεταφοράς σε συνεργασία με το ΕΚΑΒ όπου απαιτείται προνοσοκομειακή φροντίδα.
• Χώροι Καταφυγής: Έ έχουν καθοριστεί κλειστοί κλιματιζόμενοι χώροι (δημοτικά καταστήματα, σχολεία, πνευματικά κέντρα, ΚΑΠΗ) και ανοιχτά σημεία συγκέντρωσης (πλατείες, γήπεδα) εκτός των ζωνών υψηλής επικινδυνότητας για κάθε τοπική κοινότητα.
• Οδοί Διαφυγής: Το σχέδιο ορίζει βασικές κατευθύνσεις και εναλλακτικές διαδρομές αποφυγής ρεμάτων και ιρλανδικών διαβάσεων, οι οποίες προσαρμόζονται επί τόπου από τα Όργανα Διοίκησης ανάλογα με τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες.