Η πλατφόρμα για τις κλειστές κατοικίες λειτουργεί ήδη από τις 29 Οκτωβρίου. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έδωσε τώρα στη δημοσιότητα 36 ερωταπαντήσεις για τη Δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» του Προγράμματος ΠΕΚΑ 2021-2027. Το κείμενο δεν τροποποιεί τον Οδηγό Εφαρμογής. Διευκρινίζει όμως σημεία που στην πράξη θα κρίνουν πολλές αιτήσεις: την παλαιότητα της άδειας, τον χρόνο τακτοποίησης των αυθαιρέτων, την ισχύ των παλαιότερων ΠΕΑ και τον ρόλο του μηχανικού όταν ο ίδιος είναι ιδιοκτήτης.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται έως τις 11 Ιανουαρίου 2027 μέσω της πλατφόρμας anakainisi.tee.gov.gr. Η υποβολή για τις ανοικτές κατοικίες θα γίνει σε επόμενη φάση. Η είσοδος στην πλατφόρμα γίνεται με τους κωδικούς Taxisnet του αιτούντος.
Ποια ακίνητα είναι επιλέξιμα;
Το ακίνητο πρέπει να υφίσταται νόμιμα, να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέο και να έχει χρήση κατοικίας. Μπορεί να είναι ιδιοκατοικούμενη κύρια κατοικία ή κλειστή κατοικία που θα επανέλθει σε χρήση ως κύρια.
Η οικοδομική άδεια πρέπει να έχει εκδοθεί έως τις 31/12/1990. Εναλλακτικά γίνεται δεκτό άλλο νομιμοποιητικό στοιχείο, όπως βεβαίωση προ του 1955. Σε κτίσματα με τμήματα διαφορετικής παλαιότητας μετρά η νεότερη άδεια, και αυτό αποκλείει μεταγενέστερες προσθήκες με δική τους άδεια. Το όριο κύριων χώρων είναι 120 m². Για τρίτεκνους και πολύτεκνους φτάνει τα 150 m², ωστόσο η ενίσχυση υπολογίζεται σε κάθε περίπτωση με βάση τα 120 m². Η κατοικία πρέπει επίσης να είναι κατατεταγμένη στο Α’ ΠΕΑ σε κατηγορία Γ ή χαμηλότερη.
Το ερωτηματολόγιο ορίζει και ρητούς αποκλεισμούς:
- κατοικίες εγγεγραμμένες στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ, τόσο κατά την υποβολή όσο και κατά την ολοκλήρωση της επένδυσης
- κατοικίες που έχουν υπαχθεί μετά την 1/1/2020 σε κάποιο «Εξοικονομώ» ή στο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» της ΔΥΠΑ (εξαίρεση ισχύει για διαμερίσματα πολυκατοικίας «τύπου Β» του «Εξοικονομώ – Αυτονομώ»)
- κλειστές κατοικίες που αποκτήθηκαν μέσα στο 2026, επειδή πρέπει να περιλαμβάνονται στη φορολογική δήλωση του 2025
Για τις κλειστές κατοικίες ο αιτών πρέπει να έχει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 20%, όπως ορίζει ο Οδηγός Εφαρμογής. Για τις ανοικτές αρκεί οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα: πλήρης κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα. Αν η κατοικία είναι κύρια κατοικία ενός από τους συγκυρίους, μόνο αυτός μπορεί να υποβάλει αίτηση. Οι υπόλοιποι συγκύριοι πρέπει να δώσουν τη συναίνεσή τους, με υπεύθυνη δήλωση με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής ή μέσω gov.gr. Η συναίνεση καλύπτει την αίτηση, τις εργασίες και τις πενταετείς δεσμεύσεις. Οι ερωταπαντήσεις αναγράφουν εκ παραδρομής «πενήντα τοις εκατό (20%)»· ισχύει το 20% του Οδηγού.
Πώς κατανέμεται ο προϋπολογισμός κάθε έργου;
Η κατανομή είναι αυστηρή. Οι εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να καλύπτουν από 20% έως 40% του επιλέξιμου προϋπολογισμού. Η ανακαίνιση και επισκευή φτάνουν έως 80%. Και τα δύο σκέλη είναι υποχρεωτικά. Επιπλέον, η κατοικία πρέπει να ανέβει τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία σε σχέση με το Α’ ΠΕΑ. Αν ο στόχος δεν επιβεβαιωθεί στη δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση, η επιχορήγηση δεν καταβάλλεται καθόλου.
Στο σκέλος της ανακαίνισης εντάσσονται μεταξύ άλλων:
- λουτρά, κουζίνες, δάπεδα, εσωτερικές θύρες και πόρτα εισόδου
- ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις
- επιχρίσματα, χρωματισμοί, γυψοσανίδες, καθαιρέσεις εσωτερικής τοιχοποιίας
- κεραμοσκεπή
- εργασίες προσβασιμότητας ΑμεΑ (μόνο για δικαιούχους αυτής της κατηγορίας)
- αναβάθμιση συμβατικού τζακιού σε ενεργειακό τζάκι υψηλής απόδοσης
Στο ενεργειακό σκέλος περιλαμβάνονται:
- κουφώματα και σκίαση
- θερμομόνωση
- μηχανικός αερισμός
- αναβάθμιση θέρμανσης και ψύξης
- ΖΝΧ από ΑΠΕ
Οι εργασίες δεν μπορούν να αφορούν κοινόχρηστους χώρους.
Η επιχορήγηση κυμαίνεται από 70% έως 95%. Το ανώτατο ποσό είναι 36.000 ευρώ για τις εργασίες, με επιπλέον έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες. Ο συνολικός προϋπολογισμός της Δράσης ανέρχεται σε 479,8 εκατ. ευρώ από το ΕΤΠΑ. Από αυτά, 200,8 εκατ. προορίζονται αποκλειστικά για κλειστές κατοικίες και 279 εκατ. καλύπτουν κλειστές και ανοικτές χωρίς επιπλέον περιορισμό. forin
Τι ισχύει για τον μηχανικό που είναι και ιδιοκτήτης;
Ένας μηχανικός-ιδιοκτήτης δεν μπορεί να είναι Τεχνικός Σύμβουλος στη δική του αίτηση. Μπορεί όμως να συντάξει ο ίδιος την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τις μελέτες των παρεμβάσεων.
Η αμοιβή του Τεχνικού Συμβούλου μπορεί να τιμολογηθεί από νομικό πρόσωπο στο οποίο εργάζεται ή είναι εταίρος. Αν η πλατφόρμα δεν επιβεβαιώνει τον ΑΦΜ του, η διόρθωση γίνεται μέσω του Μητρώου ΤΕΕ στο mitroo@central.tee.gr.
Για τα πιστοποιητικά ισχύουν τα εξής:
- ΠΕΑ που εκδόθηκαν πριν τις 2/6/2026 με τον ΚΕΝΑΚ 2017 γίνονται δεκτά, αλλά δεν επιδοτούνται.
- Οι δαπάνες για το Α’ ΠΕΑ και την ΗΤΚ είναι επιλέξιμες από τις 2/6/2026, ημερομηνία δημοσίευσης της ΚΥΑ 86272 ΕΞ 2026 (ΦΕΚ Β’ 3058).
- Όλες οι υπόλοιπες δαπάνες είναι επιλέξιμες από την ημερομηνία υπαγωγής.
- Η ΗΤΚ υποβάλλεται εντός τριών μηνών από τη στιγμή που η αίτηση χαρακτηριστεί «Αρχικά Επιλέξιμη».
Πότε πρέπει να έχουν τακτοποιηθεί τα αυθαίρετα;
Η υπαγωγή σε νόμο τακτοποίησης, δηλαδή η πληρωμή του παραβόλου, πρέπει να έχει γίνει πριν από την αίτηση χρηματοδότησης. Αν η ΗΤΚ δείξει υπαγωγή μεταγενέστερη της αίτησης, η αίτηση απορρίπτεται.
Κατά την υποβολή της ΗΤΚ η δήλωση πρέπει να βρίσκεται σε οριστική υπαγωγή, σύμφωνα με το άρθρο 366 παρ. 7 του ν. 5306/2026. Πριν από την τελική εκταμίευση πρέπει να έχει περαιωθεί. Υπάρχει μία εξαίρεση: μεταγενέστερη δήλωση επιτρέπεται για απόκλιση ωφέλιμης επιφάνειας έως 7 m², ώστε οι ενεργειακές παρεμβάσεις να είναι νόμιμες.
Για χαμένο φάκελο άδειας απαιτείται βεβαίωση απώλειας και άλλο έγγραφο με τον αριθμό άδειας και την επιφάνεια, για παράδειγμα συμβόλαιο. Πριν από την ΗΤΚ πρέπει να έχει προηγηθεί ανασύσταση φακέλου ή περαίωση τακτοποίησης.
Με ποια σειρά εξετάζονται οι αιτήσεις;
Η πλατφόρμα ανοίγει σε τρία στάδια:
- κλειστές κατοικίες, ανεξαρτήτως εισοδήματος
- ανοικτές κατοικίες εισοδηματικής κατηγορίας Ι
- ανοικτές κατοικίες εισοδηματικής κατηγορίας ΙΙ
Η κατάταξη γίνεται με βάση την ημερομηνία και την ώρα υποβολής. Οι αιτήσεις χαρακτηρίζονται «Αρχικά Επιλέξιμες» μέχρι να εξαντληθεί ο προϋπολογισμός. Οι υπόλοιπες μένουν «Επιλαχούσες» και ενεργοποιούνται αν προκύψουν πόροι.
Ενστάσεις υποβάλλονται εντός 7 ημερών στο στάδιο υποβολής και υπαγωγής. Στο στάδιο υλοποίησης η προθεσμία για αντιρρήσεις είναι 15 ημερολογιακές ημέρες. Σε κάθε περίπτωση το δικαίωμα ασκείται μία φορά.
Ποιες δεσμεύσεις αναλαμβάνει ο ωφελούμενος;
- Η ιδιωτική συμμετοχή καλύπτεται υποχρεωτικά με ίδια κεφάλαια, χωρίς δυνατότητα δανείου.
- Οι πληρωμές προς επαγγελματίες γίνονται μόνο τραπεζικά. Μετρητά δεν γίνονται δεκτά ακόμη και με απόδειξη.
- Το έργο ολοκληρώνεται μέσα σε 18 μήνες από την Απόφαση Υπαγωγής και πάντως έως τις 31/12/2028.
- Παράταση δίνεται μόνο για ανωτέρα βία.
- Για πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση, η κλειστή κατοικία πρέπει να μισθώνεται ή να ιδιοκατοικείται και η ανοικτή να ιδιοκατοικείται (άρθρο 65 του Κανονισμού ΕΕ 1060/2021).
- Το δικαίωμα συμμετοχής μεταβιβάζεται μόνο σε περίπτωση θανάτου του ωφελούμενου.
Προκλήσεις
Η κατάταξη με χρονική σφραγίδα μετατρέπει τη Δράση σε αγώνα ταχύτητας. Αυτό συμβαίνει ενώ πολλά κρίσιμα στοιχεία, όπως το Α’ ΠΕΑ και η ΗΤΚ, κατατίθενται μετά την υποβολή, μέσα σε τρίμηνο. Μια βιαστική αίτηση που στη συνέχεια δεν «περνά» στην ΗΤΚ απορρίπτεται, και ο ιδιοκτήτης έχει ήδη πληρώσει μηχανικό για μια επένδυση που δεν θα γίνει.
Εξίσου απαιτητική είναι η υποχρέωση για άνοδο τουλάχιστον μίας ενεργειακής κατηγορίας με μόλις 20–40% του προϋπολογισμού στα ενεργειακά. Σε παλιά κτίρια χωρίς μόνωση ο στόχος είναι εφικτός. Σε ακίνητα όπου έχουν ήδη αλλάξει κουφώματα, όμως, ο σχεδιασμός του Σχεδίου Παρεμβάσεων θέλει προσοχή, αφού η αποτυχία στη δεύτερη επιθεώρηση ακυρώνει όλη την επιχορήγηση.
Ερωτηματικά υπάρχουν και για τη ζήτηση στις κλειστές κατοικίες, που είναι ο κεντρικός στόχος της Δράσης. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι οι ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων εμφανίζονται απρόθυμοι και ότι η ΠΟΜΙΔΑ είχε ζητήσει παράταση. Ο αποκλεισμός όσων απέκτησαν κλειστό ακίνητο μέσα στο 2026 και η πενταετής δέσμευση χρήσης ενδέχεται να περιορίσουν περαιτέρω τη συμμετοχή. skai
Η ουσία της είδησης
Οι ερωταπαντήσεις δεν αλλάζουν τους όρους, ξεκαθαρίζουν όμως τα σημεία όπου μια αίτηση μπορεί να απορριφθεί: παλαιότητα άδειας, χρόνος τακτοποίησης αυθαιρέτων, ΗΤΚ και ενεργειακός στόχος. Με την κατάταξη να γίνεται με βάση την ώρα υποβολής, η σωστή προετοιμασία του φακέλου πριν πατηθεί το «υποβολή» μετρά περισσότερο από την ταχύτητα.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο των ερωταπαντήσεων:
Πιθανές συχνές ερωταπαντήσεις:
1. Πότε θα ανοίξει η πλατφόρμα για υποβολή αιτήσεων;
Ως προς τα κλειστά ακίνητα ημερομηνία έναρξης υποβολής Αιτήσεων Χρηματοδότησης ορίζεται η 29η Οκτωβρίου 2026 και ως ημερομηνία λήξης η 11η Ιανουαρίου 2027 (ΑΔΑ: 6ΧΨΗ46Ψ842-11Ρ)
Ως προς τα ανοικτά ακίνητα θα ανακοινωθεί σύντομα
2. Ποιες κατοικίες είναι επιλέξιμες;
Μία κατοικία, προκειμένου να κριθεί επιλέξιμη, πρέπει να πληροί τις ακόλουθες γενικές προϋποθέσεις:
- Υφίσταται νόμιμα.
- Δεν έχει κριθεί κατεδαφιστέα
- Έχει χρήση κατοικίας και αφορά είτε σε κύρια κατοικία (ανοικτή κατοικία) που ιδιοκατοικείται είτε σε κλειστή κατοικία που θα χρησιμοποιηθεί ως κύρια
- Διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως την 31η Δεκεμβρίου 1990 ή άλλο αντίστοιχο νομιμοποιητικό στοιχείο (π.χ. βεβαίωση προ του 1955). Τονίζεται ότι, σε σχέση με τις περιπτώσεις όπου υπάρχουν τμήματα κτίσματος με διαφορετική παλαιότητα λαμβάνεται υπόψη το έτος της νεότερης οικοδομικής άδειας.
- Έχει επιφάνεια κυρίων χώρων έως και 120m² ή για τρίτεκνους και πολύτεκνους που ιδιοκατοικούν ή θα ιδιοκατοικήσουν ως και 150m². Τονίζεται ότι σε κάθε περίπτωση ως ανώτατη επιφάνεια στον υπολογισμό του μέγιστου ποσοστού ενίσχυσης λαμβάνονται τα 120m².
- Έχει καταταγεί βάσει του Πρώτου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Α’ Π.Ε.Α.) σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Γ.
Η επιβεβαίωση των παραπάνω προϋποθέσεων πραγματοποιείται στο στάδιο υποβολής και αξιολόγησης της Αίτησης Χρηματοδότησης βάσει των στοιχείων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και του Α’ ΠΕΑ ή της Υπεύθυνης Δήλωσης. Σε περιπτώσεις αποκλίσεων, ή ανάγκης διασαφήνισης ο Φορέας Υλοποίησης δύναται να ζητήσει συμπληρωματικά στοιχεία που να αφορούν το ακίνητο και να τροποποιήσει ή απορρίψει αρχικά επιλέξιμες αιτήσεις μετά από αιτιολογημένη γνώμη.
3. Μπορεί να κάνει αίτηση στο πρόγραμμα οποιοσδήποτε από τους συγκύριους του ακινήτου;
Δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα, έχουν φυσικά πρόσωπα με τις κάτωθι προϋποθέσεις ανά είδος επιλέξιμης κατοικίας:
α) έχουν την πλήρη κυριότητα ή την επικαρπία σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του πενήντα τοις εκατό (20%) σε κλειστή κατοικία,
[Σημ. B2Green: Σύμφωνα με τον Οδηγό Εφαρμογής, το ελάχιστο ποσοστό είναι είκοσι τοις εκατό (20%).]
β) έχουν εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα / επικαρπία / ψιλή κυριότητα) σε ανοικτή κατοικία. Αν η κύρια χρήση της υπό αίτηση κατοικίας γίνεται από έναν εκ των συγκυρίων, δικαίωμα συμμετοχής στη Δράση έχει μόνον ο συγκύριος που την ιδιοκατοικεί.
Για την συμμετοχή στο πρόγραμμα απαιτείται η υποβολή αίτησης, μέσω πληροφοριακού συστήματος. Σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων κατόχων εμπράγματων δικαιωμάτων (συγκύριων ή συνεπικαρπωτών), απαιτείται η παροχή συναίνεσης των υπολοίπων.
Ειδικότερα για την περίπτωση β) αν ο αιτών κατέχει το δικαίωμα της ψιλής κυριότητας, απαιτείται η παροχή συναίνεσης του επικαρπωτή. Επισημαίνεται ότι σαν έτος αναφοράς ορίζεται το φορολογικό έτος 2025.
4. Ποιες είναι οι επιλέξιμες παρεμβάσεις της δράσης;
Ως επιλέξιμες παρεμβάσεις στο πλαίσιο της δράσης ορίζονται οι ακόλουθες:
α) Παρεμβάσεις για εργασίες ανακαίνισης και επισκευής της επιλέξιμης κατοικίας και
β) Παρεμβάσεις για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης.
Συγκεκριμένα:
Οι παρεμβάσεις Ανακαίνισης και Επισκευής της Δράσης , είναι επιλέξιμες εργασίες με την προϋπόθεση ότι αυτές δεν καλύπτονται από τις παρεμβάσεις Ενεργειακής Αναβάθμισης και είναι πλήρως διακριτές.
Ενδεικτικά αναφέρονται:
α) εργασίες ανακαίνισης και επισκευής:
- χώρων μπάνιου,
- ειδών υγιεινής,
- χώρων κουζίνας,
- αντικατάστασης πόρτας εισόδου,
- αντικατάστασης εσωτερικών θυρών,
- αντικατάστασης δαπέδων,
- αντικατάστασης και επισκευής ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων
- αντικατάστασης και επισκευής υδραυλικών εγκαταστάσεων,
- επισκευών δομικών στοιχείων,
- επιχρισμάτων,
- πλακιδίων,
- χρωματισμών,
- καθαιρέσεις εσωτερικής τοιχοποιίας,
- εγκατάσταση γυψοσανιδών.
- Αναβάθμιση συμβατικού τζακιού σε σύγχρονο ενεργειακό τζάκι υψηλής απόδοσης με σύστημα θέρμανσης αέρα ή νερού
- Εργασίες προσβασιμότητας ΑΜΕΑ αποκλειστικά για ωφελούμενους που ανήκουν στην εν λόγω ειδική κατηγορία.
- κατασκευή κεραμοσκεπής
β) δαπάνες για αγορά προϊόντων και υλικών που είναι απαραίτητα για τις εργασίες που περιγράφονται στην περ. α’.
Σημειώνεται ότι οι παρεμβάσεις δεν πρέπει να αφορούν σε κοινόχρηστους χώρους.
Οι παρεμβάσεις για εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης συνοπτικά περιλαμβάνουν:
- Αντικατάσταση κουφωμάτων και εγκατάσταση συστημάτων σκίασης
- Εγκατάσταση συστήματος μηχανικού αερισμού
- Τοποθέτηση/ αναβάθμιση θερμομόνωσης
- Αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης
- Σύστημα ζεστού νερού χρήσης (ΖΝΧ) με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ)
- Λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας
5. Ποιο είναι το ποσοστό επιδότησης που δικαιούμαι;
Μπορείτε να ανατρέξετε στους Πίνακες 2.1.1. (σελ. 20) και 2.1.2. (σελ. 21) του Οδηγού Εφαρμογής Δράσης Ανακαίνιση Κατοικίας.
6. Τι ισχύει για την ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου;
- Θα απαιτηθεί η υποβολή της εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης των αποτελεσμάτων και χαρακτηρισμού της αίτησης χρηματοδότησης ως Αρχικά Επιλέξιμης
- Επιδοτείται από το πρόγραμμα (βλ. Πίνακας 4.2.1 – Ανώτατες τιμές επιλέξιμων λοιπών δαπανών) και ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας ορίζεται η 02.06.2026, ημερομηνία δημοσίευσης της ΚΥΑ 86272 ΕΞ 2026/2026/2-6-2026 (ΦΕΚ 3058Β)
- Για συνήθη ερωτήματα καταχώρισης και νομοθεσίας, καθώς και για τη λειτουργία της εφαρμογής ηλεκτρονικής ταυτότητας μπορείτε να επικοινωνείτε με τη γραμμή υποστήριξης της ηλεκτρονικής ταυτότητας του ΤΕΕ.
- Διασταυρώνονται το έτος κατασκευής και τα τετραγωνικά μέτρα του ακινήτου
7. Ποια είναι η ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας δαπανών;
- Ως ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας των δαπανών των επιλέξιμων παρεμβάσεων ορίζεται η ημερομηνία υπαγωγής της αίτησης.
- Εξαίρεση αποτελούν οι δαπάνες έκδοσης Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Α’ Π.Ε.Α.) και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας (Η.Τ.Κ.) για τις οποίες ως ημερομηνία έναρξης επιλεξιμότητας ορίζεται η 02.06.2026 ημερομηνία δημοσίευσης της ΚΥΑ 86272 ΕΞ 2026/2026/2-6-2026 (ΦΕΚ 3058Β).
8. Τα πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης (ΠΕΑ) που έχουν εκδοθεί πριν 2/6/2026 γίνονται δεκτά από το πρόγραμμα;
- Γίνονται δεκτά εφόσον έχουν εκδοθεί στην ισχύ του τρέχοντος Κ.ΕΝ.Α.Κ. (2017) αλλά δεν επιδοτούνται
9. Μπορεί κάποιος που απέκτησε το ακίνητο εντός του 2026 (πρόσφατη απόκτηση) να συμμετάσχει στο πρόγραμμα;
Ο αποκλεισμός επιλεξιμότητας των κλειστών κατοικιών, που αποκτήθηκαν εντός του 2026 προκύπτει με σαφήνεια από την αρχική ΚΥΑ της Δράσης (86272ΕΞ/02-06-2026 Β’ 3058) σύμφωνα με την οποία η κλειστή κατοικία θα πρέπει να έχει συμπεριληφθεί στη δήλωση του αιτούντος για το φορολογικό έτος 2025. Ενώ, οι ανοικτές κατοικίες, που αποκτήθηκαν εντός του 2026 είναι επιλέξιμες με την προϋπόθεση, ότι ο αιτών δήλωσε τη συγκεκριμένη ανοικτή κατοικία ως κύρια κατοικία του για το φορολογικό έτος 2025.
10. Η επιλογή Ιδίων κεφαλαίων είναι υποχρεωτική;
Ναι
11. Επιλογή δανείου υπάρχει;
Όχι
12. Υπάρχει δυνατότητα μεταβίβασης του δικαιώματος συμμετοχής;
Μεταβίβαση του δικαιώματος υποβληθείσας αίτησης δίνεται μόνο στην αναγκαστική περίπτωση αποβίωσης του ωφελουμένου. Στην περίπτωση αυτή, το δικαίωμα μεταβίβασης της αίτησης θεμελιώνεται με την έκδοση απόφασης υπαγωγής της αίτησης χρηματοδότησης.
13. Σε πόσο διάστημα θα πρέπει να υλοποιήσω τις προτεινόμενες παρεμβάσεις;
Θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί από τον Ωφελούμενο εντός χρονικού διαστήματος δεκαοχτώ (18) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της Απόφασης Υπαγωγής (συνολική προθεσμία υλοποίησης του έργου) και όχι αργότερα από τις 31/12/2028.
14. Υπάρχει δυνατότητα παράτασης;
- Παράταση υλοποίησης είναι δυνατόν να ζητηθεί από τον ωφελούμενο μέσω του πληροφοριακού συστήματος και να εγκριθεί από τον Φορέα Υλοποίησης μόνο σε περίπτωση ανωτέρας βίας. Το αίτημα παράτασης λόγω ανωτέρας βίας θα πρέπει να υποβληθεί εμπρόθεσμα εντός της ενεργής εγκεκριμένης προθεσμίας υλοποίησης της αίτησης, ενώ εξετάζεται και δίδεται αιτιολογημένα από τον Φορέα Υλοποίησης.
- Σε καμία περίπτωση δεν είναι δυνατή η ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου των ωφελούμενων μετά τις 31/12/2028, που αποτελεί την ημερομηνία λήξης υποβολής Β’ ΠΕΑ, επιτόπιου ελέγχου και υποβολής των δαπανών τους.
15. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την υποβολή αιτήσεων Περιορισμός αιτήσεων ανά ωφελούμενο;
Για κάθε νοικοκυριό δηλαδή το φυσικό πρόσωπο που αιτείται, ο/η σύζυγος του/ΜΣΣ ή τα εξαρτώμενα μέλη του νοικοκυριού που διατηρούν εμπράγματα δικαιώματα, δύναται να υποβάλλει Αίτηση Χρηματοδότησης για μία (1) ή περισσότερες κλειστές κατοικίες στις οποίες έχει τα δικαιώματα της παραγράφου α) της Ενότητας 2.2 ή/και επιπρόσθετα για μία (1) ανοικτή κατοικία στην οποία έχει τα δικαιώματα της παραγράφου β) της Ενότητας 2.2, υπό την προϋπόθεση ότι για τις κατοικίες αυτές πληρούνται αυτοτελώς τα κριτήρια επιλεξιμότητας της παραγράφου 2.1.2.
16. Ποιοι είναι οι περιορισμοί αιτήσεων ανά κατοικία;
Δεν είναι επιλέξιμες κατοικίες που, τόσο κατά την ημερομηνία υποβολής της Αίτησης Χρηματοδότησης, όσο και κατά την ολοκλήρωση της επένδυσης είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης που τηρείται στην ΑΑΔΕ.
Δεν είναι επιλέξιμες κατοικίες που έχουν υπαχθεί, με ημερομηνία υπαγωγής μετά την 01.01.2020, σε κάποιο από τα Προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, «Εξοικονομώ ΙΙ», «Εξοικονομώ-Αυτονομώ», «Εξοικονομώ 2021», «Εξοικονομώ 2023» «Εξοικονομώ Νέων – Ανακαινίζω» και «Εξοικονομώ 2025» καθώς και στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» με φορέα υλοποίησης την ΔΥΠΑ. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση συμμετέχοντος διαμερίσματος αίτησης πολυκατοικίας «τύπου Β» του Προγράμματος «Εξοικονομώ – Αυτονομώ», για το οποίο επιτρέπεται να υποβληθεί αίτηση ως διαμέρισμα στην τρέχουσα Δράση.
17. Ο ωφελούμενος που είναι μηχανικός μπορεί να είναι Τεχνικός Σύμβουλος στην αίτηση του;
Ο ωφελούμενος δεν επιτρέπεται να είναι Τεχνικός Σύμβουλος του εαυτού του.
18. Ο ωφελούμενος που είναι μηχανικός μπορεί να κάνει την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου;
Ναι, μπορεί.
19. Ο ωφελούμενος που είναι μηχανικός μπορεί να εκπονεί τις απαιτούμενες μελέτες για την υλοποίηση παρεμβάσεων;
Ναι, μπορεί.
20. Ποιά δικαιολογητικά είναι απαραίτητα για το στάδιο της Αίτησης Χρηματοδότησης;
Η Αίτηση Χρηματοδότησης του δυνητικά δικαιούχου Ωφελούμενου, πέραν της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας πρέπει να συνοδεύεται από:
α) Σχέδιο Παρεμβάσεων βάσει του οποίου τεκμηριώνεται το αιτούμενο ποσό επιχορήγησης και ελέγχεται η τήρηση των προϋποθέσεων της Ενότητας 4.
β) Υπεύθυνη Δήλωση στην οποία θα αναφέρει ρητά ότι:
- υποχρεούται να προσκομίσει, εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης των αποτελεσμάτων και χαρακτηρισμού της αίτησης χρηματοδότησης ως Αρχικά Επιλέξιμης, Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Α’ Π.Ε.Α.) και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας (Η.Τ.Κ.) και
- σε περίπτωση που από την Η.Τ.Κ. διαπιστωθεί ότι κάποιοι από τους όρους της Ενότητας 2 του παρόντος οδηγού που αφορούν την επιλεξιμότητα του ακινήτου δεν τηρούνται, τότε δέχεται αυτοδίκαια την απόρριψη της αίτησής Χρηματοδότησης του από την Δράση.
21. Ποιες αποτελούν ειδικές περιπτώσεις των Αιτήσεων;
Α) Άτομα με αναπηρία
Β) Οικογένειες με τρία (3) εξαρτώμενα τέκνα
Γ) Πολύτεκνοι
Δ) Ενοικιαζόμενη/δωρεάν παραχωρούμενη κατοικία
Ε) Αλλαγή Οικογενειακής Κατάστασης μεταξύ διαστήματος έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας και Αίτησης Χρηματοδότησης.
22. Ποιος είναι ο Επιλέξιμος Προϋπολογισμός και το Ανώτατο ποσό Επιχορήγησης;
Η υλοποίηση παρεμβάσεων και των αντίστοιχων δαπανών, τόσο για ανακαίνιση/επισκευή όσο και για ενεργειακή αναβάθμιση, είναι υποχρεωτική και πρέπει να πληροί σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Οι εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης θα πρέπει να οδηγούν σε αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία (1) ενεργειακή κατηγορία, σε σχέση με την κατάταξη στο ΠΕΑ που έχει εκδοθεί πριν την υλοποίηση τους.
β) Οι δαπάνες για τις εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης ανέρχονται κατ’ ελάχιστον σε ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων του έργου και ως μέγιστο ποσοστό το σαράντα τοις εκατό (40%), συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας δαπάνης και της αναλογούσας ιδιωτικής συμμετοχής,
γ) Οι δαπάνες για τις εργασίες ανακαίνισης/επισκευής ανέρχονται ως μέγιστο ποσοστό στο ογδόντα τοις εκατό (80%), συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας δαπάνης και της αναλογούσας ιδιωτικής συμμετοχής.
23. Υπάρχει σειρά προτεραιότητας στην Αίτηση Χρηματοδότησης;
Η υποβολή των Αιτήσεων Χρηματοδότησης θα διενεργηθεί σε διακριτές χρονικά φάσεις (προτεραιότητες), ανάλογα με την κατηγορία των ακινήτων (κλειστά/ανοικτά). Κατά πρώτη φάση θα υποβληθούν αιτήσεις που θα αφορούν αποκλειστικά κλειστά ακίνητα και στην συνέχεια αυτές που θα αφορούν ανοικτά. Η αξιολόγηση των αιτήσεων θα είναι άμεση.
Ειδικά για τις αιτήσεις που αφορούν σε ανοιχτά ακίνητα, η χρονική προτεραιοποίησή τους θα γίνει με βάση εισοδηματικά κριτήρια.
Βάσει των παραπάνω το πληροφοριακό σύστημα θα ανοίξει σε τρία (3) διαδοχικά στάδια ως εξής:
Α. Κλειστές Κατοικίες ανεξαρτήτως Εισοδηματικής Κατηγορίας
Β. Ανοιχτές Κατοικίες Ωφελούμενων Εισοδηματικής Κατηγορίας Ι
Γ. Ανοιχτές Κατοικίες Ωφελούμενων Εισοδηματικής Κατηγορίας ΙΙ
24. Πότε πρέπει να γίνει η τακτοποίηση των αυθαιρέτων;
Σε περίπτωση που υπάρχουν εκκρεμότητες νομιμοποίησης/τακτοποίησης στο ακίνητο, η υπαγωγή (πληρωμή τέλους υπαγωγής) σε νόμο τακτοποίησης αυθαιρέτων κατασκευών θα πρέπει να έχει γίνει πριν την υποβολή της αίτησης Χρηματοδότησης στη Δράση .
Τίθεται υπόψη ότι, κατά την υποβολή στη Δράση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας η δήλωση θα πρέπει να είναι σε οριστική υπαγωγή σύμφωνα με την παρ.7 του άρθρου 366 του ν. 5306/2026 (κωδικοποίηση του άρθρου 81 του ν.4495/2017).
Σε κάθε περίπτωση, πριν την τελική εκταμίευση της επιχορήγησης του έργου θα πρέπει να είναι περαιωμένη σύμφωνα με την παρ.8 του άρθρου 366 του ν. 5306/2026 (κωδικοποίηση του άρθρου 81 του ν.4495/2017).
Αν από την ΗΤΚ που υποβάλλεται κατά την Ενότητα 5.2, προκύψει ότι η υπαγωγή νόμο τακτοποίησης αυθαιρέτων κατασκευών έγινε μετά την υποβολή της Αίτησης Χρηματοδότησης, η αίτηση απορρίπτεται. Μεταγενέστερη δήλωση, από την υποβολή αίτησης χρηματοδότης στη Δράση, για υπαγωγή σε νόμο τακτοποίησης αυθαιρέτων κατασκευών, δύναται να υποβληθεί σε περίπτωση απόκλισης της Ωφέλιμης επιφάνειας του ακινήτου μέχρι του ορίου των επτά (7) τετραγωνικών μέτρων, προκειμένου οι ενεργειακές παρεμβάσεις να είναι σύμφωνες με την κείμενη νομοθεσία.
25. Ποιες είναι οι μακροχρόνιες δεσμεύσεις και περιορισμοί;
Σε συμμόρφωση με το άρθρο 65 του Κανονισμού (ΕΕ) 1060/2021, οι ωφελούμενοι για χρονικό διάστημα τουλάχιστον πέντε (5) ετών από την ολοκλήρωση του επιχορηγούμενου έργου οφείλουν να διατηρούν τη χρήση της κατοικίας, σύμφωνα με τους σκοπούς της Δράσης από την οποία ενισχύθηκαν, δηλαδή:
α) σε περίπτωση κλειστής κατοικίας, είτε για εκμίσθωση, είτε για ιδιοκατοίκηση και
β) σε περίπτωση ανοιχτής κατοικίας, για ιδιοκατοίκηση.
26. Ποιες Περιφέρειες αφορά το Πρόγραμμα;
Το Πρόγραμμα αφορά στο σύνολο των δεκατριών (13) Περιφερειών της χώρας.
27. Ποιο είναι το ύψος της χρηματοδότησης και πώς κατανέμεται στις Περιφέρειες;
Ο προϋπολογισμός της Δράσης ανέρχεται σε 479.796.259,81 € και χρηματοδοτείται από πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Από τον προϋπολογισμό, ποσό μέχρι 200.837.827,33 € (ΠΙΝΑΚΑΣ 1.) θα κατευθυνθούν αποκλειστικά για επιχορήγηση προς τους ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών ποσά που αναφέρονται στον Ειδικό Στόχο 2.11 του Κανονισμού του ΕΤΠΑ (σύνολο πόρων Περιφερειακών Προγραμμάτων και Προτεραιότητας 11 Προγράμματος ΠΕΚΑ) και 278.958.432,48 € (ΠΙΝΑΚΑΣ 2.) θα κατευθυνθούν προς τους ιδιοκτήτες κλειστών και ανοικτών κατοικιών, ποσά που αναφέρονται στον Ειδικό Στόχο 2.1 του Κανονισμού του ΕΤΠΑ (Προτεραιότητα 01 Προγράμματος ΠΕΚΑ) χωρίς κάποιον επιπλέον περιορισμό κατανομής τους.
Η κατανομή του προϋπολογισμού της Δράσης ανά Περιφέρεια, και κατηγορία επιλέξιμης κατοικίας θα γίνει σύμφωνα με τους Πίνακες 1 (σελ. 17) και 2 (σελ. 18) του Οδηγού Εφαρμογής.
28. Ποιος είναι ο ελάχιστος ενεργειακός στόχος που πρέπει να επιτευχθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος;
Για κάθε αίτηση χρηματοδότησης είναι υποχρεωτική η ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας μετά τις επεμβάσεις κατά τουλάχιστον μία (1) ενεργειακή κατηγορία σε σχέση με την κατάταξη στο Α’ ΠΕΑ (Πίνακας 3.1.1. σελ 23 του Οδηγού Εφαρμογής.)
29. Πρέπει να δώσουν την συναίνεσή τους οι συγκύριοι;
Σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων κατόχων εμπράγματων δικαιωμάτων (συγκύριων ή συνεπικαρπωτών), απαιτείται η παροχή συναίνεσης των υπολοίπων και ο αιτών δηλώνει με την Αίτηση Χρηματοδότησης ότι έχει την συναίνεση όλων των λοιπών συγκυρίων, ψιλών κυρίων ή επικαρπωτών. Η συναίνεση παρέχεται με υπεύθυνη δήλωση εκάστου εξ αυτών, με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής ή μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης gov.gr και καλύπτει ρητά την υποβολή της αίτησης, την εκτέλεση των παρεμβάσεων και την αποδοχή των μακροχρόνιων δεσμεύσεων της Ενότητας 8.3.1.
Ο αιτών υποχρεούται να προσκομίσει τις δηλώσεις συναίνεσης οποτεδήποτε ζητηθούν από τον Φορέα Υλοποίησης. Η μη προσκόμισή τους επιφέρει την απόρριψη της αίτησης ή την ανάκληση της απόφασης υπαγωγής.
30. Εάν υπάρχει αλλαγή της οικογενειακής κατάστασης μεταξύ διαστήματος έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας και Αίτησης Χρηματοδότησης;
Μια αίτηση εμπίπτει σε αυτή την ειδική κατηγορία εφόσον η οικογενειακή κατάσταση του αιτούντα διαφοροποιηθεί κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας και της υποβολής της αίτησης.
Η μεταβολή της οικογενειακής κατάστασης θα πρέπει να αποδεικνύεται μέσω υποβληθέντος πιστοποιητικού οικογενειακής κατάστασης που υποβάλλεται κατά την υποβολή της αίτησης. Επιπλέον υποβάλλεται το έντυπο δήλωσης εισοδήματος (Ε1) του φορολογικού έτους 2025 αιτούντα και συζύγου.
31. Πως διαμορφώνονται οι Αρχικοί Πίνακες Κατάταξης των αιτήσεων χρηματοδότησης;
Με τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων χρηματοδότησης για κάθε ομάδα προτεραιότητας, καταρτίζονται αρχικοί πίνακες κατάταξης βάσει της ημερομηνίας και ώρας υποβολής, όπως καταγράφονται στο πληροφοριακό σύστημα. Οι πίνακας περιλαμβάνουν τα στοιχεία του ωφελούμενου και της κατοικίας, την αιτούμενη επιχορήγηση και τη χρονική σφραγίδα υποβολής. Ακολουθώντας τη χρονική σειρά κατάταξης, οι αιτήσεις χαρακτηρίζονται ως «Αρχικά Επιλέξιμες» έως την εξάντληση του διαθέσιμου προϋπολογισμού.
Οι υπόλοιπες χαρακτηρίζονται ως «Επιλαχούσες» και μπορούν να ενεργοποιηθούν εφόσον προκύψουν διαθέσιμοι πόροι. Από την ημερομηνία ανάρτησης των πινάκων Αρχικά Επιλέξιμων αιτήσεων στο πληροφοριακό σύστημα και εντός αποκλειστικής προθεσμίας επτά (7) ημερών, δύναται να υποβληθούν ενστάσεις.
32. Με ποιο τρόπο θα πρέπει να πληρώνω τους επαγγελματίες; Μπορώ με μετρητά;
Όχι. Η πληρωμή με μετρητά, παρά την ύπαρξη αποδεικτικού είσπραξης, δεν είναι αποδεκτή σε καμία περίπτωση. Όλες οι συναλλαγές θα πρέπει να γίνονται αποκλειστικά τραπεζικά, ενώ θα πρέπει να προκύπτει ότι η πληρωμή έγινε από τον ωφελούμενο καθώς και ποιος τα έλαβε.
33. Στην περίπτωση που κατά τη 2η ενεργειακή επιθεώρηση διαπιστωθεί ότι δεν έχει επιτευχθεί ο ενεργειακός στόχος του Προγράμματος, ο Ωφελούμενος θα δικαιούται επιχορήγησης από το πρόγραμμα;
Όχι. Τα κίνητρα καταβάλλονται μόνον εφόσον επιτευχθεί ο ενεργειακός στόχος του Προγράμματος.
34. Υπάρχει η δυνατότητα ενστάσεων ;
Ναι. Κάθε ένσταση εξετάζεται αρχικά ως προς το τυπικό σκέλος και, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις, διερευνάται και ως προς την ουσία αυτής.
Α. Κατά το στάδιο Υποβολής
Κατά την διαδικασία υποβολής αιτήσεων, δικαίωμα ένστασης υπάρχει μόνο κατά του αποτελέσματος της Απόρριψης αίτησης κατόπιν διαδικασίας ελέγχου. Η ένσταση υποβάλλεται εντός προθεσμίας επτά (7) ημερών από την γνωστοποίηση μέσω του πληροφοριακού συστήματος της απόρριψης της αίτησης χρηματοδότησης.
Β. Κατά το στάδιο Υπαγωγής
Από τη δημοσίευση των Τελικών Πινάκων Αιτήσεων και μέχρι την Υπαγωγή στη Δράση, δικαίωμα ένστασης υπάρχει μόνο κατά του αποτελέσματος της Απόρριψης αίτησης κατόπιν διαδικασίας ελέγχου ή λόγω μη ολοκλήρωσης των απαιτούμενων ενεργειών εντός της καταληκτικής προθεσμίας. Η ένσταση υποβάλλεται εντός προθεσμίας επτά (7) ημερών από την γνωστοποίηση μέσω του πληροφοριακού συστήματος της απόρριψης της αίτησης.
Γ. Κατά το στάδιο Υλοποίησης
Από την έναρξη της Υπαγωγής στη Δράση και μέχρι την ολοκλήρωση και πληρωμή της (ολοκλήρωση φυσικού και οικονομικού αντικειμένου), δικαίωμα υποβολής αντιρρήσεων υπάρχει κατά του αποτελέσματος κατόπιν διαδικασίας ελέγχου της απένταξης της αίτησης χρηματοδότησης, της μη απόδοσης αιτούμενου ποσού ή της περικοπής του επιλέξιμου προϋπολογισμού. Οι αντιρρήσεις της παρούσας περίπτωσης και οι αντιρρήσεις κατά της προσωρινής έκθεσης ελέγχου της Ενότητας 8.4 αποτελούν ενιαία διαδικασία. Οι αντιρρήσεις υποβάλλονται εντός προθεσμίας δέκα πέντε (15) ημερολογιακών ημερών από την γνωστοποίηση μέσω του πληροφοριακού συστήματος της προσωρινής έκθεσης ελέγχου.
Σε όλες τις άνω περιπτώσεις, η ένσταση/οι αντιρρήσεις υποβάλλεται προς τον Φορέα Υλοποίησης μέσω του πληροφοριακού συστήματος και για κάθε μία από τις ανωτέρω περιπτώσεις το δικαίωμα ένστασης/αντιρρήσεων δίνεται μία (1) φορά.
35. Τι γίνεται αν δεν επιβεβαιώνονται τα στοιχεία του Τεχνικού Σύμβουλου στο πληροφοριακό σύστημα;
Σε περίπτωση που κατά τον έλεγχο της καρτέλας του Τεχνικού Συμβούλου δεν καθίσταται δυνατή η επιβεβαίωση του ΑΦΜ του, απαιτείται η επικοινωνία με το Μητρώο του ΤΕΕ στην ηλεκτρονική διεύθυνση mitroo@central.tee.gr, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή καταχώρηση του ΑΦΜ στο οικείο μητρώο.
Σημειώνεται ότι η έκδοση φορολογικού παραστατικού για την αμοιβή του Τεχνικού Συμβούλου μπορεί να γίνει και από Νομικό πρόσωπο, με το οποίο ο Τεχνικός Σύμβουλος έχει κάποια σχέση εργασίας ή είναι εταίρος (τα αποδεικτικά εργασιακής σχέσης αναφέρονται στο Παράρτημα VIII).
36. Τι γίνεται σε περίπτωση που τα νομιμοποιητικά έγγραφα που απαιτούνται δεν είναι άμεσα διαθέσιμα ή σε περίπτωση που η οικοδομική άδεια έχει χαθεί;
Για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η αίτηση θα πρέπει να αναρτηθούν ηλεκτρονικά όλα τα δικαιολογητικά. Ειδικά στην περίπτωση βεβαιωμένης, από την αρμόδια υπηρεσία, απώλειας οικοδομικής άδειας, προσκομίζεται η σχετική βεβαίωση απώλειας και άλλο αποδεικτικό έγγραφο (π.χ. συμβόλαιο) από το οποίο να προκύπτει ο αριθμός της άδειας και η επιφάνεια του κτηρίου/κτηριακής μονάδας. Σε κάθε περίπτωση κατά την υποβολή της Ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, ανάλογα την περίπτωση, όταν έχει χαθεί ο φάκελος της άδειας θα πρέπει είτε να έχει προηγηθεί ανασύσταση φακέλου στην πολεοδομία ή ένταξη στο νόμο των αυθαιρέτων και περαίωση της διαδικασίας αυτής.
Πηγή: B2green.gr