Κοινοβουλευτική παρέμβαση για το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2026» πραγματοποίησαν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Γιώργος Γαβρήλος και Μίλτος Ζαμπάρας, καταθέτοντας σχετική ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται ο σχεδιασμός του προγράμματος, ο οποίος, σύμφωνα με τις καταγγελίες των επαγγελματικών φορέων, εισάγει όρους που ευνοούν τους μεγάλους παρόχους ενέργειας και τις εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών (ESCO). Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι περιορίζει τη συμμετοχή των μικρομεσαίων κατασκευαστών και των ελεύθερων επαγγελματιών του κλάδου.
Ποιο είναι το τεχνικό και οικονομικό αντικείμενο του προγράμματος;
Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2026» έχει ανακοινωθεί ότι θα εκκινήσει το 2ο εξάμηνο του 2026. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 1,2 δισ. ευρώ. Ο κεντρικός ποσοτικός στόχος αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών σε όλη την επικράτεια.
Οι επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
Θερμομονώσεις κτιριακού κελύφους.
- Αντικατάσταση κουφωμάτων.
- Εγκατάσταση συστημάτων αυτοματισμού και συστημάτων θέρμανσης.
- Τοποθέτηση ή αντικατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων.
- Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων.
Γιατί αντιδρούν οι τεχνικοί κλάδοι και οι μηχανικοί;
Όπως σημείωσαν οι βουλευτές, οι προωθούμενες αλλαγές στον τρόπο υλοποίησης του προγράμματος υποβαθμίζουν τον ρόλο των ελεύθερων επαγγελματιών και των εξειδικευμένων επιστημόνων. Οι νέες ρυθμίσεις παρέχουν προνομιακά πλεονεκτήματα σε μεγάλους ομίλους, μετατρέποντας το πρόγραμμα σε εργαλείο εμπορικής αξιοποίησης.
Σύμφωνα με τους βουλευτές, η αγορά απειλείται από συνθήκες ολιγοπωλιακής λειτουργίας. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνών Αλουμινοσιδηροκατασκευαστών (ΠΟΒΑΣ) απέστειλε σχετική επιστολή στις 26/5/2026. Οι ερωτώντες βουλευτές επισημαίνουν ότι η ομοσπονδία προειδοποιεί για σοβαρό κίνδυνο συρρίκνωσης του κύκλου εργασιών χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων. Αυτό θα έχει άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση και τη βιωσιμότητα του κλάδου.
Οι τεχνικοί επαγγελματίες ζητούν:
Διασφάλιση ίσων όρων συμμετοχής για την αποφυγή συγκέντρωσης της αγοράς.
- Ορθολογικότερο σχεδιασμό των χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης.
- Έγκαιρη αποπληρωμή των έργων μετά την ολοκλήρωση των ενεργειακών παρεμβάσεων.
Ανάλυση Επιπτώσεων
Η μεταβολή του μοντέλου υλοποίησης από τη λογική του μεμονωμένου συμβούλου-μηχανικού και του τοπικού αναδόχου σε μοντέλα συγκεντρωτικής διαχείρισης από μεγάλους ενεργειακούς παρόχους τροποποιεί τα δεδομένα της αγοράς.
- Ρευστότητα: Η καθυστέρηση στις αποπληρωμές επιβαρύνει δυσανάλογα τις μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν την κεφαλαιακή επάρκεια μεγάλων ομίλων για να γεφυρώσουν το χρηματοδοτικό κενό.
- Μετατόπιση προστιθέμενης αξίας: Εάν οι πάροχοι ενέργειας λειτουργήσουν ως καθολικοί ανάδοχοι, οι επιμέρους τεχνικοί κλάδοι (κατασκευαστές αλουμινίου, εγκαταστάτες θέρμανσης) κινδυνεύουν να μετατραπούν σε απλούς υπεργολάβους με συμπιεσμένα περιθώρια κέρδους.
- Πρόσβαση σε έργα: Η γραφειοκρατική και διαδικαστική πολυπλοκότητα των νέων κριτηρίων ενδέχεται να λειτουργήσει ως φραγμός εισόδου για αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς και μικρά τεχνικά γραφεία.
Η ουσία της είδησης
Η κοινοβουλευτική ερώτηση αναδεικνύει τις θεσμικές πιέσεις των μικρομεσαίων κατασκευαστών αλουμινίου και των τεχνικών κλάδων απέναντι στο νέο μοντέλο διαχείρισης του «Εξοικονομώ 2026». Οι επαγγελματίες ζητούν θεσμικές δικλείδες ασφαλείας για τη διατήρηση του μεριδίου αγοράς τους και την αποφυγή συγκέντρωσης των κονδυλίων ύψους 1,2 δισ. ευρώ σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.
Το πλήρες κείμενο της ερώτησης
Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Εξοικονομώ 2026: Άνισοι όροι για τους κατασκευαστές Αλουμινίου και άλλους μικρομεσαίους επαγγελματίες του κλάδου. Η Κυβέρνηση δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και συρρίκνωσης των μικρών επιχειρήσεων»
Το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2026» (Εξοικονομώ ΙΙ) πρόκειται, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του Υπουργείου, να εκκινήσει το 2ο εξάμηνο του 2026 και θα έχει προϋπολογισμό 1,2 δισ. ευρώ με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών. Εργασίες όπως θερμομονώσεις, αντικατάσταση κουφωμάτων και εγκατάσταση συστημάτων αυτοματισμού, συστήματα θέρμανσης, εγκαταστάσεις και αντικαταστάσεις ηλιακών θερμοσιφώνων και φωτοβολταϊκών θα είναι στην λίστα των εγκρίσεων και επιδοτήσεων.
Αντί όμως η Κυβέρνηση και τα αρμόδια Υπουργεία να στοχεύσουν στην παράλληλη ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου και στην τόνωση της κίνησης της πραγματικής οικονομίας, προωθούν αλλαγές στην υλοποίηση του προγράμματος που όπως φαίνεται δίνουν προνομιακά πλεονεκτήματα σε παρόχους ενέργειας και εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών, εις βάρος των μικρών και μεσαίων επαγγελματιών της αγοράς αλλά και των εξειδικευμένων επιστημόνων.
Όπως πολύ ορθά είχαμε υπογραμμίσει σε αντίστοιχη Ερώτηση που είχε καταθέσει ο Τομεάρχης Περιβάλλοντος Ενέργειας του ΣΥΡΙΖΑ- ΠΣ, κ. Μίλτος Ζαμπάρας, οι προωθούμενες αλλαγές από το Υπουργείο διαφημίζονται ως δήθεν «αξιοποίηση» του ιδιωτικού τομέα όμως επί της ουσίας δεν είναι τίποτα άλλο παρά η συνηθισμένη τακτική της Κυβέρνησης, να υποβαθμίζει δηλαδή την επιστημονική γνώση, να συρρικνώνει τον ρόλο των ελεύθερων επαγγελματιών και να ενισχύει μονομερώς τα μεγάλα ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα.
Οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται για μια ακόμη φορά στο περιθώριο και καταγγέλλουν ότι οι αλλαγές στην υλοποίηση του Εξοικονομώ θα προκαλέσουν συνθήκες ολιγοπωλιακής λειτουργίας στην αγορά και θα περιορίσουν σημαντικά τη συμμετοχή μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στα συγκεκριμένα προγράμματα. Χαρακτηριστικά η Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνών Αλουμινοσιδηροκατασκευαστών (ΠΟΒΑΣ) σε σχετική επιστολή της (26/5/2026) σημειώνει πως υπάρχει σοβαρός κίνδυνος συρρίκνωσης του κύκλου εργασιών χιλιάδων επιχειρήσεων του κλάδου, με δυσμενείς συνέπειες για την απασχόληση και τη συνολική λειτουργία της αγοράς και διεκδικεί την διασφάλιση ίσων όρων συμμετοχής για όλες τις επιχειρήσεις του κλάδου στα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, ώστε να αποφευχθούν συνθήκες αποκλεισμού και αθέμιτης συγκέντρωσης της αγοράς. Επιπροσθέτως, ζητά καλύτερο σχεδιασμό προγραμμάτων, κυρίως ως προς τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, ώστε να γίνεται ορθός σχεδιασμός και αποτελεσματικότερη διαχείριση των ενεργειακών παρεμβάσεων καθώς και έγκαιρη αποπληρωμή, μετά την ολοκλήρωση.
Επειδή εδώ και 7 χρόνια οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες βρίσκονται σε ουσιαστικό αδιέξοδο, αποκλεισμένοι από όλα σχεδόν τα προγράμματα χρηματοδότησης και οι προωθούμενες αλλαγές στον τρόπο υλοποίησης του ‘Εξοικονομώ’ είναι μια πολιτική αθέμιτου ανταγωνισμού, εις βάρος των μικρών και μεσαίων και προς όφελος των μεγάλων επιχειρήσεων και ενεργειακών εταιρειών,
Επειδή οι προτάσεις της ΠΟΒΑΣ συμβάλλουν στην διαμόρφωση ενός σύγχρονου, δίκαιου και βιώσιμου πλαισίου λειτουργίας για τον κλάδο αλλά και ευρύτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και τους επιστήμονες που εμπλέκονται στο Εξοικονομώ,
Επειδή, η Κυβέρνηση οφείλει να ενισχύσει την πραγματική Οικονομία και να στηρίξει τους επαγγελματίες της αγοράς, τις θέσεις εργασίας και τους επιστήμονες, στοχεύοντας στην τόνωση της κίνησης, αντί να περιορίζει τις δυνατότητες συμμετοχής τους, διοχετεύοντας όλη την μερίδα του λέοντός των προγραμμάτων αυτών σε συγκεκριμένες εταιρείες και ομίλους,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
- Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί ώστε να διασφαλιστεί ότι το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2026» δεν θα εκχωρηθεί πλήρως σε παρόχους ενέργειας και μεγάλους ομίλους επιχειρήσεων παραμερίζοντας το έργο των μηχανικών και των τεχνικών επαγγελματιών, όπως οι αλουμινοσιδηροκατασκευαστές, κα;
- Τι απαντά η Κυβέρνηση στις κατηγορίες των μικρομεσαίων επαγγελματιών ότι οι προωθούμενες αλλαγές που έχουν ανακοινωθεί, ενέχουν σοβαρούς κινδύνους να οδηγήσουν σε αθέμιτες πρακτικές, αδιαφάνεια και διαβλητές διαδικασίες, αφού το πρόγραμμα μετατρέπεται σε εργαλείο εμπορικής αξιοποίησης από μεγάλες επιχειρήσεις;
- Γιατί ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται ήδη σε αδιέξοδο, η Κυβέρνηση για μια ακόμη φορά τους αποκλείει από την ισότιμη συμμετοχή σε ένα επιδοτούμενο πρόγραμμα που θα μπορούσε να αποτελέσει ανάσα για πολλούς από αυτούς;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Γαβρήλος Γιώργος
Ζαμπάρας Μίλτος
πηγή: b2green.gr