Πέντε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση παρουσίασε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, από το βήμα του Ετήσιου Συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα. Άσκησε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για τη θεσμική και οικονομική αποδυνάμωση των Δήμων, δεσμεύτηκε για κατάργηση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης και υποστήριξε την πλήρη απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων, επισημαίνοντας ότι σήμερα παρακρατείται το 60% των εσόδων που δικαιούνται οι Δήμοι.
Με αιχμή την οικονομική αυτοτέλεια, την αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων και τη δημοκρατική λειτουργία των Δήμων, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε στο Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικών δεσμεύσεων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ο κ. Ανδρουλάκης χαρακτήρισε τη σχέση του ΠΑΣΟΚ με την Αυτοδιοίκηση «βαθιά και διαχρονική», υπενθυμίζοντας τις μεταρρυθμίσεις που, όπως ανέφερε, άλλαξαν την οργάνωση και τη λειτουργία του κράτους.
Υιοθετώντας το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου, «Ισχυροί Δήμοι, Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες, Ισχυρή Ελλάδα», υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρή χώρα χωρίς ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση και ολοκληρωμένη περιφερειακή ανάπτυξη.
«Οι Δήμοι αντιμετωπίζουν διπλή κρίση, θεσμική και οικονομική»
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι τα τελευταία επτά χρόνια έχει διαμορφώσει ένα βαθιά συγκεντρωτικό μοντέλο διακυβέρνησης, το οποίο αντιμετωπίζει τους Δήμους ως εκτελεστικούς μηχανισμούς των κυβερνητικών αποφάσεων.
Όπως ανέφερε, η αφαίρεση αρμοδιοτήτων στη διαχείριση των υδάτων, των απορριμμάτων, στην ενέργεια και στις πολεοδομίες περιορίζει ουσιαστικά τον ρόλο της Αυτοδιοίκησης.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι Δήμοι παραμένουν αποκλεισμένοι από τον εθνικό αναπτυξιακό σχεδιασμό, παρά το γεγονός ότι καλούνται να αντιμετωπίσουν την ερήμωση της υπαίθρου, τη δημογραφική συρρίκνωση και τις αυξανόμενες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, επικρίνοντας πρόσφατη υπουργική απόφαση που, σύμφωνα με τον ίδιο, προβλέπει ευνοϊκότερους όρους λειτουργίας για τις ιδιωτικές δομές χωρίς αντίστοιχη πρόβλεψη για τις δημοτικές.
«Τι προσπαθείτε να πετύχετε; Να δώσετε και άλλα προνόμια στους ιδιώτες εις βάρος των κοινωνικών υπηρεσιών των δήμων;» διερωτήθηκε, απευθυνόμενος στον υπουργό Εσωτερικών.
Χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ και μηδενική αύξηση το 2027
Στο οικονομικό σκέλος της ομιλίας του, ο Νίκος Ανδρουλάκης επισήμανε ότι οι λειτουργικές ανάγκες των Δήμων αυξάνονται συνεχώς λόγω του ενεργειακού κόστους, της μισθοδοσίας, της ύδρευσης, της καθαριότητας, της συντήρησης των σχολικών υποδομών και της λειτουργίας των κοινωνικών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, το χρηματοδοτικό κενό για τις λειτουργικές ανάγκες της Αυτοδιοίκησης φτάνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ υποστήριξε ότι στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 προβλέπεται μηδενική αύξηση της χρηματοδότησης.
Κατηγόρησε επίσης την κυβέρνηση ότι δεν αποδίδει στους Δήμους έσοδα από το Τέλος Ταφής Απορριμμάτων και τους αποκλείει από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση.
Συνέδεσε την εξάρτηση των Δήμων από έκτακτες επιχορηγήσεις με την πολιτική τους αποδυνάμωση.
«Πρακτικά σας θέλουν εξαρτημένους από την κεντρική εξουσία. Όχι Αυτοδιοίκηση για την Αυτοδιοίκηση αλλά Αυτοδιοίκηση εξαρτημένη από το επιτελικό κράτος του κ. Μητσοτάκη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πρώτη δέσμευση: Πλήρης απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων
Η πρώτη προγραμματική δέσμευση του ΠΑΣΟΚ αφορά την πραγματική οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων.
Ο κ. Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι το ποσοστό του κρατικού προϋπολογισμού που διατίθεται στην Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα περιορίζεται στο 3,4%, ενώ, σύμφωνα με τα συγκριτικά στοιχεία που παρουσίασε, φτάνει στο 15% στην Ισπανία, στο 17% στην Πορτογαλία και στο 20% στη Γαλλία.
Δεσμεύτηκε για την πλήρη απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων, υποστηρίζοντας ότι σήμερα παρακρατείται το 60% των εσόδων που δικαιούνται οι Δήμοι.
Παράλληλα, εξήγγειλε:
- Απόδοση σημαντικού μέρους των εσόδων από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση απευθείας στους Δήμους.
- Δημιουργία Ταμείου Περιφερειακής Ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση αντιπλημμυρικών έργων, αντιπυρικής προστασίας και δράσεων πρόληψης φυσικών καταστροφών.
- Μετάβαση σε ένα σταθερότερο σύστημα χρηματοδότησης, με περιορισμό της εξάρτησης από έκτακτες επιχορηγήσεις.
Δεύτερη δέσμευση: Κατάργηση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα είχε η δέσμευση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ για κατάργηση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης που ψήφισε η Νέα Δημοκρατία και αντικατάστασή του από ένα νέο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα προκύψει μέσα από διάλογο με τους αιρετούς.
«Μαζί θα φτιάξουμε τον νέο Κώδικα και όχι να σας τον επιβάλουν», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, ο νέος Κώδικας θα πρέπει να κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους, Περιφερειών και Δήμων.
Κεντρική του πρόταση είναι κάθε νέα αρμοδιότητα που μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση να συνοδεύεται υποχρεωτικά από τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους και το αναγκαίο προσωπικό.
Επιπλέον, πρότεινε θεσμική κατοχύρωση της σύμφωνης γνώμης της ΚΕΔΕ σε κρίσιμες νομοθετικές παρεμβάσεις που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
«Δεν σας ακούμε μόνο, συναποφασίζουμε», τόνισε.
Αλλαγή και στο εκλογικό σύστημα των Δήμων
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέκρινε ιδιαίτερα το νέο εκλογικό σύστημα της Αυτοδιοίκησης, υποστηρίζοντας ότι ενισχύει τον συγκεντρωτικό χαρακτήρα του κράτους και δημιουργεί περιθώρια παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων.
Δεσμεύτηκε για ένα διαφορετικό εκλογικό σύστημα, το οποίο θα εξασφαλίζει ότι οι δημοτικές αρχές εκφράζουν πραγματικά την πλειοψηφία των τοπικών κοινωνιών και διαθέτουν ισχυρή δημοκρατική νομιμοποίηση.
«Δεν χρειάζονται πειράματα, που ενισχύουν το παρασκήνιο και τις σκοτεινές διαπραγματεύσεις», δήλωσε.
Τρίτη δέσμευση: Επιστροφή αρμοδιοτήτων στους Δήμους
Η τρίτη δέσμευση αφορά την αποκατάσταση των αρμοδιοτήτων που, σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, έχουν αφαιρεθεί από τους Δήμους και τις Περιφέρειες.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε ειδικότερα στη διαχείριση απορριμμάτων και υδάτων, στην αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στα ζητήματα πολεοδομίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ενεργειακή αυτονομία των Δήμων, θέτοντας το ζήτημα της ανάπτυξης ενεργειακών κοινοτήτων.
«Αν κάθε δήμος είχε μια ενεργειακή κοινότητα, θα φτάναμε στο σημερινό σημείο;» διερωτήθηκε, συνδέοντας την ενεργειακή εξάρτηση των Δήμων με τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Υποστήριξε ότι κατά προτεραιότητα όρους σύνδεσης στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας θα έπρεπε να έχουν λάβει οι Δήμοι, οι παραγωγοί και οι συνεταιρισμοί, ώστε τα οικονομικά οφέλη της πράσινης μετάβασης να επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες.
Ειδική αναφορά στους νησιωτικούς Δήμους
Ο κ. Ανδρουλάκης αναφέρθηκε και στις ιδιαίτερες ανάγκες των νησιωτικών Δήμων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη σεβασμού των μελετών φέρουσας ικανότητας κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό.
Επισήμανε την αντίφαση μεταξύ της μεγάλης τουριστικής κίνησης κατά τους θερινούς μήνες και της ανεπάρκειας υπηρεσιών για τους μόνιμους κατοίκους τον χειμώνα.
Παρουσίασε επίσης την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τα νησιά που δεν απολαμβάνουν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.
Σύμφωνα με την πρόταση, ποσό αντίστοιχο με τη διαφορά εσόδων μεταξύ του ισχύοντος και του μειωμένου συντελεστή θα κατευθύνεται σε ειδικό ταμείο για επενδύσεις που αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων.
Τέταρτη δέσμευση: Συμμετοχή των Δήμων στον αναπτυξιακό σχεδιασμό
Η τέταρτη δέσμευση αφορά την ουσιαστική συμμετοχή των Δήμων και των Περιφερειών στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας.
Ο κ. Ανδρουλάκης άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο αξιοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι η Αυτοδιοίκηση δεν συμμετείχε ουσιαστικά στη διαμόρφωση των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων.
Αντιπαρέβαλε την ελληνική πρακτική με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου, όπως ανέφερε, η αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων σχεδιάστηκε μέσα από διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες.
Κατά τον ίδιο, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την κατανομή των χρηματοδοτήσεων, αλλά και τη θεσμική κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ κεντρικής διοίκησης και Αυτοδιοίκησης.
Πέμπτη δέσμευση: Σταθερή χρηματοδότηση των κοινωνικών δομών
Η πέμπτη δέσμευση αφορά την ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών των Δήμων.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεσμεύτηκε για σταθερή και επαρκή χρηματοδότηση των δημοτικών ιατρείων, του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι», των δομών για αστέγους και των υπόλοιπων δημοτικών κοινωνικών υπηρεσιών.
Υπογράμμισε ότι η ενίσχυση αυτών των δομών αποτελεί πολιτική και ιδεολογική προτεραιότητα του ΠΑΣΟΚ, καθώς συμβάλλει στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων και εξασφαλίζει πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες για τους οικονομικά ασθενέστερους πολίτες.
Κάλεσμα για πολιτική αλλαγή στις επόμενες εθνικές εκλογές
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Νίκος Ανδρουλάκης συνέδεσε ευθέως τις προγραμματικές δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ για την Αυτοδιοίκηση με τον στόχο της πολιτικής αλλαγής στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Υποστήριξε ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, με ισχυρούς θεσμούς, σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνική δικαιοσύνη και ανάπτυξη που θα αφορά όλες τις περιφέρειες της χώρας.
«Η γεωγραφία της χώρας το επιτάσσει. Επιτάσσει την ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση και την ισχυρή περιφερειακή ανάπτυξη», ανέφερε.
Η τοποθέτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ στο Συνέδριο της ΚΕΔΕ είχε σαφή προγραμματικό χαρακτήρα, καθώς περιέλαβε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ανατροπή βασικών επιλογών της σημερινής κυβερνητικής πολιτικής.
Η πλήρης απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων, η κατάργηση του νέου Κώδικα, η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, η επιστροφή αρμοδιοτήτων και η θεσμική συμμετοχή της ΚΕΔΕ στη λήψη αποφάσεων αποτέλεσαν τους βασικούς άξονες της πρότασής του.
Ο κ. Ανδρουλάκης έκλεισε καλώντας τους αιρετούς να στηρίξουν την προοπτική πολιτικής αλλαγής, δηλώνοντας ότι η Αυτοδιοίκηση θα έχει κεντρικό ρόλο στο σχέδιο διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.
ΠΗΓΗ: MY-OTA.GR
