Η αξιολόγηση των αιτήσεων για την ένταξη αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (merchant μπαταρίες) συνολικής ισχύος 4,7 GW βρίσκεται στην τελική ευθεία. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προγραμματίζει την έκδοση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης εντός Οκτωβρίου, η οποία θα καθορίζει τις σειρές προτεραιότητας για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου.
Παράλληλα, το σύστημα αποθήκευσης καταγράφει ήδη εγκατεστημένη ισχύ της τάξεως των 700 MW, με την προσδοκία αυτή να αγγίξει το 1 GW έως τα τέλη του έτους. Τα έργα αυτά προέρχονται κυρίως από τους προγενέστερους διαγωνισμούς της ΡΑΑΕΥ (συνολικής ισχύος 900 MW), όπου 309 MW βρίσκονται σε δοκιμαστική λειτουργία και 401 MW διαθέτουν υποβληθείσα δήλωση ετοιμότητας.
Πώς κατανέμεται ο ηλεκτρικός χώρος και ποιοι προηγούνται
Ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ προβλέπει την εναλλάξ εξυπηρέτηση αιτημάτων ανά 1.000 MW μεταξύ δύο βασικών κατηγοριών:
- Συνεργατικές μπαταρίες: Συστήματα σε κοινό σημείο σύνδεσης με συστάδες φωτοβολταϊκών. Ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη χορηγήσει προσφορές σύνδεσης για περίπου 500 MW και στοχεύει στην ολοκλήρωση του πρώτου πακέτου των 1.000 MW έως το τέλος Σεπτεμβρίου, εκδίδοντας προσφορές με ρυθμό 500 MW μηνιαίως.
- Αυτόνομες (merchant) μπαταρίες: Έργα που δεν λαμβάνουν επενδυτική ή λειτουργική ενίσχυση και βασίζονται αποκλειστικά στα έσοδα από τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.
Από τα 4,7 GW της πρόσκλησης merchant, τα 3,8 GW αφορούν το Σύστημα Μεταφοράς (Υψηλή Τάση – ΑΔΜΗΕ) και τα 900 MW το Δίκτυο Διανομής (Μέση Τάση – ΔΕΔΔΗΕ).
| Διαχειριστής | Αιτούμενη Ισχύς | Διαθέσιμη Ισχύς | Κατάσταση Αξιολόγησης |
| ΑΔΜΗΕ | ~8,0 GW | 3,8 GW | Υψηλή υπερκάλυψη – Πιθανότητα καθυστερήσεων λόγω προσφυγών |
| ΔΕΔΔΗΕ | ~1,0 GW | 0,9 GW | Ισορροπημένη ζήτηση – Ομαλή εξέλιξη διαδικασίας |
Ο κίνδυνος των ενστάσεων και η πίεση στο σύστημα
Η διαδικασία στο δίκτυο του ΑΔΜΗΕ παρουσιάζει σημαντικό βαθμό δυσκολίας. Η εκδηλωθείσα ζήτηση των 8 GW υπερβαίνει κατά πολύ τα 3,8 GW της διαθέσιμης χωρητικότητας. Η απόκλιση αυτή, σε συνδυασμό με ασάφειες στη μοριοδότηση και τα κριτήρια ταξινόμησης, αυξάνει την πιθανότητα υποβολής ενστάσεων από επενδυτές που θα καταταγούν σε χαμηλές θέσεις.
Τυχόν νομικές ή διοικητικές προσφυγές ενδέχεται να φέρουν καθυστερήσεις στην οριστικοποίηση των καταλόγων και, κατ’ επέκταση, στη χορήγηση Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης. Αντίθετα, στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ, η αιτούμενη ισχύς (1 GW) προσεγγίζει τη διαθέσιμη (900 MW), γεγονός που καθιστά τη διαδικασία κατηγοριοποίησης απλούστερη και λιγότερο επίφοβη για εμπλοκές.
Προκλήσεις
Παρά τους φιλόδοξους κυβερνητικούς στόχους που ανεβάζουν τον πήχη της αποθήκευσης στα 5-7 GW έως το 2030 (έναντι των 4,3 GW του ισχύοντος ΕΣΕΚ), η αγορά καλείται να διαχειριστεί σειρά επιχειρησιακών και οικονομικών εμποδίων:
- Υψηλό κεφαλαιουχικό κόστος (CapEx): Οι merchant μπαταρίες εκτίθενται πλήρως στο ρίσκο της αγοράς χωρίς εγγυημένες τιμές, γεγονός που δυσκολεύει τη τραπεζική δανειοδότηση (bankability) των έργων.
- Κορεσμός και περικοπές ενέργειας: Η ταχεία διείσδυση ΑΠΕ χωρίς επαρκή χωρητικότητα μεταφοράς αυξάνει τον κίνδυνο περικοπών, περιορίζοντας τα περιθώρια κέρδους από τη διαιτησία (arbitrage) τιμών.
- Ρυθμιστική αβεβαιότητα: Εκκρεμεί ο ακριβής μηχανισμός επιλογής των πρώτων 1.000 MW merchant που θα λάβουν προτεραιότητα, ενώ η αγορά αναμονής εξισορρόπησης δεν έχει προσφέρει ακόμη επαρκή δεδομένα για τη μακροπρόθεσμη κερδοφορία των αυτόνομων σταθμών.
- Καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα: Η παράδοση εξοπλισμού και μετασχηματιστών υψηλής τάσης διεθνώς παρουσιάζει σημαντικούς χρόνους αναμονής, επηρεάζοντας τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης.
Η ουσία της είδησης
Η αγορά αποθήκευσης περνά από το στάδιο των επιδοτούμενων έργων στην ελεύθερη αγορά, με τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου για 4,7 GW merchant μπαταριών. Ωστόσο, η υπερκάλυψη των αιτημάτων στον ΑΔΜΗΕ και τα ασαφή κριτήρια επιλογής εγκυμονούν κινδύνους για ενστάσεις που μπορεί να καθυστερήσουν την πραγματική φάση κατασκευής.
Πηγή: B2green.gr