Αλλάζει ριζικά το μοντέλο έκδοσης οικοδομικών αδειών. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) εμμένει στην αφαίρεση της πολεοδομικής αρμοδιότητας από τους Δήμους και τη μεταφορά της σε κεντρικό επίπεδο. Οι σημερινές Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) προβλέπεται να απορροφηθούν πλήρως από νέα «Κέντρα Δόμησης». Αυτά θα λειτουργούν ως ένας ψηφιακός κόμβος, υπό την ομπρέλα του Ελληνικού Κτηματολογίου. Ο προϋπολογισμός της προετοιμασίας αγγίζει τα 6,2 εκατ. ευρώ, μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, με το συνολικό έργο να τοποθετείται χρονικά στα μέσα του 2027.
Θεσμική σύγκρουση και προετοιμασία νομικών ενεργειών
Μια τέτοια δομική αλλαγή συναντά ευθείες αντιδράσεις. Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) καταγράφει τη συγκεκριμένη μεταφορά ως άμεση παρέμβαση στον πυρήνα των αυτοδιοικητικών της αρμοδιοτήτων. Κατά πάσα πιθανότητα, η ΚΕΔΕ αναμένεται να απαντήσει νομικά. Όπως αναλύεται και στο άρθρο Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Η μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο και οι αντιδράσεις της ΚΕΔΕ, οι Δήμοι προσανατολίζονται σε προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Το πλάνο περιλαμβάνει την αξιοποίηση της ίδιας νομικής ομάδας που διαχειρίστηκε την ένσταση αντισυνταγματικότητας για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ).
Ο αντίκτυπος στην κατασκευαστική αγορά και τους μηχανικούς
Οι επιδόσεις των κατά τόπους πολεοδομιών διαφέρουν δραματικά. Η ανομοιογένεια αυτή παράγει νομική ανασφάλεια και επιβραδύνει τις επενδύσεις. Εκτεταμένες δυσλειτουργίες στους ελέγχους, βεβαιώσεις και τακτοποιήσεις αυθαιρέτων έχουν ήδη καταγραφεί από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (π.χ. στην περιοχή της Ρόδου) και από έρευνες στην Αττική.
Η ομογενοποίηση των ελέγχων μειώνει τον χρόνο ωρίμανσης των κατασκευαστικών project. Όπως επισημαίνεται στο άρθρο Ελληνικό Κτηματολόγιο: Πώς η συγχώνευση με τις ΥΔΟΜ επηρεάζει την αγορά ακινήτων και τους μηχανικούς, η σταθερότητα στην ερμηνεία της νομοθεσίας λειτουργεί καταλυτικά για την αγορά ακινήτων. Παράλληλα, διευκολύνει την ταχύτερη υλοποίηση έργων ενεργειακής αναβάθμισης και εγκαταστάσεων ΑΠΕ (όπως το Net Metering).
Οι πολιτικές πιέσεις και το σκεπτικό του ΥΠΕΝ
Το ζήτημα έχει μεταφερθεί πλέον και στο κοινοβουλευτικό πεδίο. Οι αντιρρήσεις εστιάζουν στην υποβάθμιση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη δημιουργία ενός γραφειοκρατικού συγκεντρωτισμού. Έχουν ήδη κατατεθεί σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή, διαμορφώνοντας ένα σφιχτό πλαίσιο ελέγχου γύρω από τις κινήσεις της κυβέρνησης, στοιχείο που τεκμηριώνεται αναλυτικά στο Μεταφορά ΥΔΟΜ στο Ελληνικό Κτηματολόγιο: Αντιδράσεις στη Βουλή.
Η κεντρική κυβέρνηση απαντά με επιχειρήματα τεχνικής επάρκειας. Σύμφωνα με το άρθρο Μεταφορά ΥΔΟΜ στο Ελληνικό Κτηματολόγιο – Απαντήσεις ΥΠΕΝ, η επιλογή του Κτηματολογίου εδράζεται στην ήδη υφιστάμενη τεχνογνωσία του φορέα στη διαχείριση εθνικών βάσεων δεδομένων. Βασικός άξονας του υπουργείου είναι η αναβάθμιση της διαφάνειας, η καθιέρωση ενός κεντρικού ψηφιακού σημείου εξυπηρέτησης και η αντιμετώπιση της υποστελέχωσης των τοπικών υπηρεσιών δόμησης.
Προκλήσεις
Η μεταβίβαση των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων αντιμετωπίζει ισχυρά τεχνικά και νομικά εμπόδια:
- Δικαστικές καθυστερήσεις: Μια ενδεχόμενη προσφυγή της ΚΕΔΕ στο ΣτΕ δύναται να αναστείλει την υλοποίηση του νόμου. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα προκαλέσει πολύμηνο διοικητικό κενό στην έκδοση αδειών.
- Πολιτικό φρένο: Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος και οι έντονες αντιδράσεις των δημάρχων ασκούν διαρκή πίεση, δυσκολεύοντας την ομαλή μετάβαση.
- Τεχνικό βάρος: Η ψηφιακή ενσωμάτωση χιλιάδων φυσικών πολεοδομικών φακέλων απαιτεί τεράστιους πόρους. Το ρίσκο αστοχιών αυξάνεται δραματικά, καθώς αρκετά Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια δεν έχουν ολοκληρωθεί.
- Μεταφορά της γραφειοκρατίας: Η πολυνομία και η έλλειψη ελεγκτών παραμένουν ανοιχτές πληγές. Αν το νέο κεντρικό σύστημα δεν στελεχωθεί επαρκώς με μηχανικούς, η καθυστέρηση απλώς θα αλλάξει έδρα, μεταφερόμενη από τους Δήμους στο Κτηματολόγιο.
Η ουσία της είδησης
Το ΥΠΕΝ μεταφέρει τον πλήρη έλεγχο των οικοδομικών αδειών στο Ελληνικό Κτηματολόγιο μέσω μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας, με σκοπό την τυποποίηση των διαδικασιών μέχρι το 2027. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται άμεσα από την τεχνική αρτιότητα ψηφιοποίησης των φακέλων, τη διαχείριση των κοινοβουλευτικών πιέσεων και την αναμενόμενη νομική προσφυγή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Πηγή: b2green.gr