Σε ισχύ τέθηκε η υπουργική απόφαση 17805 (ΦΕΚ Β’ 4667/28.07.2026), η οποία εξειδικεύει το νέο πλαίσιο αδειοδότησης των Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων (Μ.Φ.Η.), εφαρμόζοντας τις διατάξεις του ν. 4442/2016, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5297/2026.
Η απόφαση εισάγει ενιαία διαδικασία για την έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας των Μ.Φ.Η., καθορίζει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα παράβολα, τις διαδικασίες ελέγχου και τις κυρώσεις, ενώ προβλέπει και σημαντικές αρμοδιότητες για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Τι αφορά τους Δήμους
Παρότι η αδειοδοτούσα αρχή είναι η αρμόδια υπηρεσία Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας, ενδιαφερόμενοι είναι οι Δήμοι που διαθέτουν τέτοιες μονάδες για να αδειοδοτηθούν, αλλά και οι υπόλοιποι Δήμοι αποκτούν ουσιαστικό ρόλο τόσο στον έλεγχο όσο και στα οικονομικά της διαδικασίας.
Συμμετοχή των δημοτικών υπηρεσιών στους ελέγχους
Μετά την έκδοση της έγκρισης ίδρυσης και λειτουργίας, η Περιφέρεια υποχρεούται να κοινοποιεί την απόφαση:
- στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ),
- στις αρμόδιες περιβαλλοντικές υπηρεσίες,
- στις υγειονομικές υπηρεσίες,
- στο Πυροσβεστικό Σώμα,
- καθώς και σε κάθε άλλη συναρμόδια υπηρεσία.
Σκοπός είναι κάθε υπηρεσία να ασκεί τις προβλεπόμενες ελεγκτικές της αρμοδιότητες κατά τη λειτουργία της μονάδας. Σημαντικό ρόλο επειδή πρόκειται για ευάλωτες ομάδες παίζουν και οι υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας.
Καθοριστικός ο ρόλος των Υπηρεσιών Δόμησης
Οι δημοτικές ΥΔΟΜ εμπλέκονται άμεσα, καθώς απαιτείται βεβαίωση χρήσης γης και πολεοδομικής νομιμότητας του ακινήτου μέσω της σχετικής βεβαίωσης χώρου κύριας χρήσης, η οποία συνοδεύει τον φάκελο αδειοδότησης.
Ψηφιακή διαδικασία μέσω Gov.gr
Η νέα διαδικασία προβλέπει ότι όλες οι αιτήσεις για ίδρυση, λειτουργία ή τροποποίηση των Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων θα πραγματοποιούνται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων (ΟΠΣ-ΑΔΕ), το οποίο θα λειτουργεί μέσω του Gov.gr και του EUGO.
Μέχρι την πλήρη ενεργοποίησή του, οι αιτήσεις θα μπορούν να κατατίθενται είτε στην αρμόδια Περιφέρεια είτε μέσω των ΚΕΠ που λειτουργούν ως Ενιαία Κέντρα Εξυπηρέτησης.
Διαδικασία σε δύο στάδια
Η αδειοδότηση πραγματοποιείται πλέον σε δύο διακριτές φάσεις.
Α’ Φάση – Προέγκριση
Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει:
- τοπογραφικό διάγραμμα,
- κατόψεις,
- τεχνική έκθεση μηχανικού,
- οικοδομική άδεια (όπου απαιτείται).
Η Περιφέρεια ελέγχει την πληρότητα του φακέλου και τον διαβιβάζει στην Επιτροπή Καταλληλότητας.
Β’ Φάση – Οριστική έγκριση
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και την αυτοψία, υποβάλλονται επιπλέον:
- βεβαίωση κύριας χρήσης,
- πιστοποιητικό πυροπροστασίας,
- περιβαλλοντικές εγκρίσεις όπου απαιτούνται,
- δελτίο δομικής τρωτότητας,
- ποινικό μητρώο,
- δικαιολογητικά του υπεύθυνου ιατρού,
- εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας,
- παράβολο.
Η έγκριση εκδίδεται μετά την ολοκλήρωση της αυτοψίας και έχει αόριστη διάρκεια.
Έλεγχοι κατά τη λειτουργία
Η απόφαση προβλέπει συνεχείς ελέγχους καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας των Μονάδων Φροντίδας Ηλικιωμένων.
Οι έλεγχοι διενεργούνται:
- από την Περιφέρεια,
- από τις υπηρεσίες δόμησης,
- από τις υγειονομικές αρχές,
- από το Πυροσβεστικό Σώμα,
- καθώς και από κάθε άλλη συναρμόδια αρχή.
Οι υπηρεσίες ενημερώνουν εγγράφως τον φορέα για τα αποτελέσματα κάθε ελέγχου.
Αυστηρές κυρώσεις
Η υπουργική απόφαση προβλέπει ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων.
Ειδικότερα:
- λειτουργία χωρίς έγκριση συνεπάγεται πρόστιμο 100.000 ευρώ και οριστική διακοπή λειτουργίας,
- λειτουργία χωρίς απαιτούμενη τροποποίηση της έγκρισης επιφέρει πρόστιμα από 500 έως 30.000 ευρώ,
- μη ενημέρωση της αδειοδοτούσας αρχής για μεταβολές επιφέρει πρόστιμα από 500 έως 2.000 ευρώ,
- μη ανανέωση ή επικαιροποίηση των δικαιολογητικών επιφέρει επίσης πρόστιμα έως 2.000 ευρώ.
Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, προβλέπεται ακόμη και οριστική διακοπή λειτουργίας της μονάδας, ενώ η σχετική απόφαση εκτελείται από την Ελληνική Αστυνομία.
Οικονομικό όφελος για τους Δήμους
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για την κατανομή των εσόδων.
Συγκεκριμένα:
- το 50% των διοικητικών προστίμων αποδίδεται στον οικείο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το υπόλοιπο 50% στον κρατικό προϋπολογισμό,
- το 80% των παραβόλων που καταβάλλονται για την αδειοδότηση εισπράττεται υπέρ του αρμόδιου Ο.Τ.Α., ενώ το υπόλοιπο 20% αποδίδεται στο Δημόσιο για τη λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος.
Τι σημαίνει στην πράξη
Η νέα υπουργική απόφαση επιχειρεί να αντικαταστήσει το παλαιό σύστημα αδειοδότησης με μια ενιαία, περισσότερο ψηφιοποιημένη διαδικασία, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και ενισχύοντας παράλληλα τους ελέγχους στις Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων.
Για τους Δήμους, η αλλαγή μεταφράζεται σε ενισχυμένο ελεγκτικό ρόλο μέσω των Υπηρεσιών Δόμησης και των λοιπών δημοτικών υπηρεσιών, αλλά και σε πρόσθετα έσοδα από παράβολα και διοικητικά πρόστιμα, γεγονός που ενισχύει τη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην εποπτεία δομών που παρέχουν κρίσιμες υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας.
Πηγή: myota.gr