Στο επίκεντρο των αυτοδιοικητικών διεργασιών για τη μεταλιγνιτική εποχή βρέθηκε το Λεκανοπεδίο Μεγαλόπολης κατά την 8η τακτική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου. Η έγκριση του πρακτικού της Επιτροπής Παρακολούθησης του 6ου ΕΑΠ (Λιγνιτόσημο) κατά πλειοψηφία ανέδειξε τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του προγράμματος, αλλά και τις έντονες διαφωνίες μεταξύ των περιφερειακών παρατάξεων.
1. Η Τοποθέτηση της Περιφερειακής Αρχής (Κ. Μανδρώνης)
Στην εισήγησή του, ο Αντιπεριφερειάρχης Αρκαδίας κ. Κωνσταντίνος Μανδρώνης περιέγραψε το πλαίσιο διαχείρισης των πόρων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη δημοσιονομικής πειθαρχίας:
- Πλήρως Ισοσκελισμένος ο Προϋπολογισμός της Περιφέρειας: Ο κ. Μανδρώνης τόνισε κατηγορηματικά ότι ο προϋπολογισμός της Περιφέρειας Πελοποννήσου όσον αφορά το ΕΑΠ είναι απολύτως ισοσκελισμένος και βασίζεται στις πραγματικές ταμειακές εισροές.
- Η «Αρρυθμία» με τον Δήμο Μεγαλόπολης: Σημείωσε πως υπάρχει μια απόκλιση στον προϋπολογισμό του Δήμου Μεγαλόπολης, ο οποίος οφείλει να προσαρμοστεί και να εναρμονιστεί απόλυτα με βάση το μικρότερο ποσό που πραγματικά δικαιούται από τη νόμιμη κατανομή.
- Ταμειακά Διαθέσιμα 11,8 Εκατ. Ευρώ: Εξηγήθηκε ότι τα άμεσα διαθέσιμα ταμειακά υπόλοιπα ανέρχονται στα 11,8 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι παλαιές ανεξόφλητες εισφορές της ΔΕΗ παραμένουν αντικείμενο διεκδίκησης και δεν προσμετρώνται ως βέβαια διαθέσιμα για άμεση εκτέλεση έργων.
- Ο Ρόλος της «Αρκαδία Α.Ε.»: Ο Αναπτυξιακός Οργανισμός λειτουργεί ως τεχνικός βραχίονας για τη σύνταξη μελετών και την ωρίμανση των έργων, υποστηρίζοντας την υλοποίηση υποδομών που η τεχνική υπηρεσία του Δήμου δυσκολεύεται να σηκώσει αυτόνομα.
2. Οι Τοποθετήσεις των Παρατάξεων της Αντιπολίτευσης
Η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο ανέδειξε διαφορετικές οπτικές γύρω από τη σκοπιμότητα και την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης του λιγνιτόσημου:
- Ντίνα Νικολάκου («Ο πόρος τελειώνει – η Μεγαλόπολη πρέπει να ενισχυθεί»): Η κ. Νικολάκου ζήτησε μια ρεαλιστική αποτύπωση της σημερινής κατάστασης, υπογραμμίζοντας ότι ο διαθέσιμος πόρος του ΕΑΠ σταδιακά εξαντλείται και η Μεγαλόπολη χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση. Επισήμανε τις διαχρονικές καθυστερήσεις στην καταβολή των χρημάτων από τη ΔΕΗ, διερωτώμενη αν δικαιολογείται η στάση «δεν είμαστε έτοιμοι» όταν υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι από το λιγνιτόσημο και το ΣΔΑΜ. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην έλλειψη αναπτυξιακών υποδομών (όπως ένα εκθεσιακό κέντρο της ΔΕΘ στη Μεγαλόπολη) και σημείωσε ότι έχουν μείνει πίσω κρίσιμες προτεραιότητες, όπως το βιομηχανικό και τα κτηνοτροφικά πάρκα, τονίζοντας την ανάγκη για πιο ενεργό ρόλο των δήμων στον σχεδιασμό.
- Μανώλης Μάκαρης («Η κατάσταση στη Μεγαλόπολη είναι απογοητευτική»): Σε υψηλούς τόνους, ο κ. Μάκαρης χαρακτήρισε απογοητευτική την εικόνα της περιοχής, σημειώνοντας ότι τα επιχειρηματικά πάρκα έπρεπε να είχαν ήδη υλοποιηθεί. Αν και αναγνώρισε τη χρησιμότητα πολλών έργων του 6ου ΕΑΠ, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τη δραστική μείωση των κονδυλίων που αφορούν τα επιχειρηματικά πάρκα, την ώρα που αυξάνονται οι πιστώσεις για ασφαλτοστρώσεις και οδικές υποδομές. Επιπλέον, στηλίτευσε την αθρόα ανάπτυξη ιδιωτικών φωτοβολταϊκών πάρκων χωρίς τη συμμετοχή του δήμου και χωρίς ουσιαστικό όφελος για τους πολίτες, ζητώντας έναν ενιαίο αναπτυξιακό σχεδιασμό.
- Γιάννης Κελλάρης («Ο λαός της Μεγαλόπολης δεν χρειάζεται φιλοδωρήματα»): Ο κ. Κελλάρης τόνισε ότι η τοπική κοινωνία δεν έχει ανάγκη από «φιλοδωρήματα και αντισταθμιστικά», αλλά από ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα εξασφαλίζει τη ζωή και την εργασία των κατοίκων. Προειδοποίησε ότι η περιοχή κινδυνεύει να μετατραπεί σε «πόλη-φάντασμα» και έθεσε το κεντρικό ερώτημα «ανάπτυξη για ποιον;», αμφισβητώντας το κατά πόσο η μέχρι σήμερα διαχείριση των πόρων του ΕΑΠ δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και πραγματική παραγωγική δραστηριότητα.
Επίσημα, το 6ο ΕΑΠ παρουσιάζεται ως ένα ολοκληρωμένο πακέτο αναπτυξιακών έργων που στοχεύει στην ανασυγκρότηση της Μεγαλόπολης. Ωστόσο, η ανάλυση του περιεχομένου του εγείρει το εύλογο ερώτημα: Είναι πράγματι αμιγώς αναπτυξιακές αυτές οι παρεμβάσεις;
Η Πραγματικότητα: Αν και το πρόγραμμα βαφτίζεται «αναπτυξιακό», στην πράξη λειτουργεί περισσότερο ως ταμείο αποκατάστασης και κάλυψης ελλειμμάτων τοπικών υποδομών.
Η «Βιτρίνα» των Υποδομών: Η μερίδα του λέοντος των πιστώσεων κατευθύνεται σε έργα συντήρησης οδοποιίας, ασφαλτοστρώσεις, αποκαταστάσεις ζημιών και αντιπλημμυρικά. Παρότι πρόκειται για απαραίτητα έργα καθημερινότητας και ασφάλειας, στην οικονομική επιστήμη θεωρούνται έργα υποδομής και συντήρησης και όχι άμεσα παραγωγικές επενδύσεις. Δεν δημιουργούν μόνιμες θέσεις εργασίας ούτε παράγουν νέο πλούτο μετά την ολοκλήρωσή τους.
Το Έλλειμμα Παραγωγικού Μετασχηματισμού: Τα καθαρά «αναπτυξιακά» έργα —όπως η δημιουργία της Βιομηχανικής Περιοχής (ΒΕ.ΠΕ.), τα κτηνοτροφικά πάρκα και το Κέντρο Αγροτεχνολογίας— παραμένουν σε μεγάλο βαθμό στο στάδιο των μελετών και των χωροθετήσεων.